Uitreiking SSEW Kroniek 34 aan Peter Brusse

Peter Brusse, schrijver en journalist en lange tijd correspondent in Londen, publiceerde dit jaar bij uitgeverij Balans een boek over zijn vader met als titel Onder de mensen. Hoofdstuk 10 in het boek gaat over de periode van de Eerste Wereldoorlog. Marie (Rie) Joseph Brusse (1873-1941) was journalist bij de NRC en schreef in de Eerste Wereldoorlog onder meer rapportages over de Belgische vluchtelingen en de dodendraad. In het betreffende hoofdstuk wordt tevens melding gemaakt van een rapportage over de oorlogschirurg Arius van Tienhoven die in 1915 met een Nederlandse ambulancedienst in Servië werkzaam was. Maar M.J. Brusse heeft ook nog over een andere Nederlandse arts geschreven. En dat verhaal over de Rotterdamse internist Henri van Dijk kwam dankzij John Stienen boven water.

John Stienen is beleidsmedewerker bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met de Balkan in zijn portefeuille. Hij was onlangs als monitor bij de verkiezingen in de stad Monastir in Macedonië. En hij heeft een brede belangstelling voor Nederland in de beide wereldoorlogen en het krijgsgevangenschap, met name waar Nederland en Centraal- en Oost-Europa samenkomen. Hij werkt mee aan het onderzoek naar de Servische krijgsgevangenen die in Nederland zijn overleden in 1919 op hun doortocht vanuit Duitsland terug naar eigen land. De resultaten van dat onderzoek staan beschreven in een brochure van Tatjana Vendrig, Fabian Vendrig en John M. Stienen, Serbian soldiers of World War I who died in the Netherlands. Daarin wordt verwezen naar een rapportage van M.J. Brusse met als titel Een Hollandsch hospitaal in een gebombardeerde stad, uitgegeven in 1917 te Rotterdam.

Die rapportage gaat over dr. Henri van Dijk van het Rotterdamse Sint Franciscus Gasthuis en een aantal Nederlandse verpleegsters in de stad Monastir. Zij waren in 1916 uitgezonden door het ‘Nederlandsch Comité tot steun van het Servische Roode Kruis en van de Noodlijdende Servische Bevolking’. Het verhaal van M.J. Brusse werd door John Stienen ter beschikking gesteld voor publicatie in de Kroniek 34 van de serie De Grote Oorlog. Daarnaast is zijn reflectie wat er in die periode in Monastir gebeurde in Kroniek 34 opgenomen onder de titel Een Nederlandse medische missie nabij het Macedonische front tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Henk van der Linden legde na het verschijnen van Onder de Mensen contact met Peter Brusse, die onbekend was met de rapportage van zijn vader over de arts Henri van Dijk in Macedonië. Peter Brusse werd vervolgens uitgenodigd op de SSEW-studiedag op 12 mei 2017 en kreeg Kroniek 34 uitgereikt door de SSEW-voorzitter Eugène Rosier (zie foto). In zijn dankwoord refereerde Peter Brusse naar een passage in zijn boek Onder de Mensen. M.J. Brusse ziet twee vrolijk spelende Belgische ‘rouwmeisjes’, dochters van een door de Duitsers gefusilleerde vader. De tragiek van die spelende kinderen in rouwkleertjes raakte hem zeer. Dit is nu het gevolg van oorlog, kinderen die opgroeien zonder vader.

overzicht: