Nieuwste berichten

Nieuwe tentoonstelling geopend in de Achelse Kluis

De Sint-Benedictusabdij, beter bekend als de Achelse Kluis, ligt op de grens tussen Noord-Brabant (Nederland) en Noord-Limburg (België) ten zuiden van Valkenswaard. In de Eerste Wereldoorlog liep de dodendraad door de tuin van de abdij. In de afgelopen jaren werden in een bijgebouw interessante tentoonstellingen georganiseerd over de dodendraad en over spionage. Op 1 juli 2017 opent een nieuwe tentoonstelling over een grensactiviteit bij uitstek: smokkelen. De tentoonstelling is alleen op zaterdag en zondag te bezoeken. Klik hier voor meer bijzonderheden op de website van noordlimburg14-18.

overzicht: 

Een bijzonder monument voor de Nieuw-Zeelanders

Het dorp Mesen in het Vlaamse Heuvelland is bekend geworden in de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog door de Mijnenslag van 7 juni 1917. Van het dorp zelf bleef na  oorlog slechts een ruïne over. Drie Britse begraafplaatsen, het Ierse Vredespark met de Round Tower en een Brits en Nieuw-Zeelands monument buiten het dorp vormen de tastbare herinneringen aan de felle strijd die hier werd uitgevochten. De Nieuw-Zeelandse divisie nam daaraan deel als onderdeel van een ANZAC-korps. In het Toeristisch Infopunt van Mesen is een kleine tentoonstelling over de Nieuw-Zeelanders ingericht in het kader van ‘1917-Totale oorlog in Vlaanderen’.

overzicht: 

1917 – Totale oorlog in Vlaanderen

In de tweede helft van 2017 staat de Westhoek in het teken van de herdenking van het Britse offensief dat de geschiedenis is ingegaan als de Derde Slag bij Ieper of de Slag om Passendale naar het dorp waar de strijd uiteindelijk in november 1917 werd gestaakt. Het dorp dat pas na ruim drie maanden uiteindelijk werd veroverd door het Canadese Korps ten koste van zo’n 250.000 Britse slachtoffers (dood, gewond of vermist) terwijl het volgens de planning al na drie dagen had moeten worden bereikt. Voor de herdenking van het offensief is de website 1917 – Totale oorlog in Vlaanderen aangemaakt met informatie over de ingerichte tentoonstellingen, routes door het landschap en vele andere activiteiten tijdens de herdenking. Van de website is een 156 pagina’s tellende bezoekersgids te downloaden waar het gehele programma instaat. Die gids is gratis te verkrijgen in de deelnemende musea en bezoekerscentra in de Westhoek.

overzicht: 

Duitse deserteurs in Nederland, 1914-1917

Oorlogvoeren is van alle tijden, net als deserteren of ‘drossen’. Dat laatste betekent dat een militair de krijgsdienst ontvlucht en zijn wettelijke plicht verzaakt. Tijdens de Eerste Wereldoorlog deserteerden bij de Geallieerden en de Centralen talloze militairen. Duizenden van hen - vooral Duitsers - meldden zich aan de Nederlandse grens. De kranten in Delpher bevatten hun verhalen: Duitse deserteurs in Nederland, 1914-1917

overzicht: 

Franse muiters werden in juni 1917 geëxecuteerd

Auteur: Eric R.J. Wils

Begin juni 2017 is het 100 jaar geleden dat de eerste Franse soldaten werden geëxecuteerd na te zijn veroordeeld wegens muiterij. Op 15 mei 1917 had generaal Philippe Pétain het opperbevel overgenomen van Robert Nivelle, wiens mislukte offensief aan de Chemin des Dames in april de aanleiding was geweest tot de muiterijen. Op 1 juni verstuurde Pétain een instructie aan zijn legercommandanten voor het functioneren van de Conseils de guerre. Door de Franse krijgsraden werden in de periode mei tot eind 1917 meer dan 3.000 processen gevoerd. Daarbij werden zo’n 600 doodvonnissen uitgesproken. Minder dan 10 procent werd daadwerkelijk vertrokken. De processtukken van de krijgsraden zijn gedigitaliseerd en te vinden op het onderdeel Fusillés de la Première Guerre mondiale van de website Mémoire des hommes.

overzicht: 

Lezing België en Nederland 1914-1918 door Paul Moeyes

Op zondag 18 juni 2017 houdt Paul Moeyes om 15.00 uur in het ADVN, Lange Leemstraat 26, Antwerpen de lezing: België en Nederland 1914-1918.

Voor de oorlog waren België en Nederland twee kleine, neutrale buurstaten. De ene werd in 1914 bruut in de oorlog meegesleurd die op 4 augustus in Europa was uitgebarsten, terwijl de ander buiten schot bleef. Bijna een miljoen Belgen vluchtten in 1914 naar Nederland. In deze lezing wordt een korte voorstelling gegeven van de (organisatie van) vluchtelingenopvang en de interneringskampen voor soldaten, en is er aandacht voor de voedseldistributie, de morele dilemma’s voor het neutrale Nederland en de relatie van het land met de oorlogvoerende landen.

overzicht: 

Mijnenslag bij Mesen in juni 1917

Op 7 juni 1917 liet het Britse leger in de vroege ochtend 19 mijnen ontploffen onder de Duitse stellingen op een heuvelrug bij de dorpen Mesen en Wijtschate. Elke mijn bestond uit rond de 25.000 kilo springstof opgestapeld aan het einde van een tunnel, zodat in totaal ca. 500.000 kilo(0,5 kiloton) springstof ontplofte. Vier mijnen werden niet tot ontploffing gebracht. De schokgolf was enorm. Het was een escalatie van de mijnenoorlog die al in het begin van de oorlog was begonnen. Tunnelgravers (‘clay-kickers’) hadden in ruim een jaar tijd de tunnels gegraven en de Britse chemische industrie had de enorme hoeveelheid springstof geproduceerd.

overzicht: 

Ferdinand Domela Nieuwenhuis tijdens WO I

Tijdens de afgelopen SSEW-studiedag op 12 mei 2017 hield Bert Altena (tot 2014 verbonden aan de Erasmus Universiteit Rotterdam) een lezing over Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919) getiteld Geen man en geen cent. Domela Nieuwenhuis, het antimilitarisme, de Eerste Wereldoorlog en het militarisme. In de lezing werden drie vragen aan de orde gesteld waarop Domela Nieuwenhuis een antwoord probeerde te formuleren:

  • Wat kun je doen vóór de uitbraak van de oorlog?
  • Wat kun je doen als die oorlog uitbreekt?
  • Hoe bespoedig je het einde van de oorlog en wat zou de ideale vrede zijn?

overzicht: 

Aanbieding SSEW Kroniek 34 aan projectgroep Het Proces tegen Wilhelm II

Een vast onderdeel van een SSEW-studiedag is de aanbieding van de laatst verschenen Kroniek 1914-1918 over De Grote Oorlog door de voorzitter aan een persoon (of personen) die zich in de ogen van het SSEW-bestuur verdienstelijk heeft gemaakt om de kennis over de Eerste Wereldoorlog in Nederland te vergroten. De keuze voor de voorjaarsstudiedag van 12 mei 2017 was heel eenvoudig en Eugène Rosier reikte Kroniek 34 uit aan de auteurs van het in 2016 uitgegeven boek Het Proces tegen Wilhelm II. De schrijvers van het 520 pagina’s tellende boek zijn: Hans Andriessen (advocaat van Wilhelm II), Paul Mevis (juridische begeleiding), Willem Sinninghe Damsté (aanklager in het proces) en de drie rechters van het hof Jan Reijntjes, Ruud Rosingh en Marijke van de Vrugt. Van de genoemde personen waren Hans Andriessen en Willem Sinninghe Damsté aanwezig op de studiedag.

De anderen ontvingen een exemplaar van Kroniek 34 per post. Tevens ontving voormalig SSEW-voorzitter Anton Kruft een exemplaar voor zijn steun aan dit omvangrijke en langdurige project.

overzicht: 

Uitreiking SSEW Kroniek 34 aan Peter Brusse

Peter Brusse, schrijver en journalist en lange tijd correspondent in Londen, publiceerde dit jaar bij uitgeverij Balans een boek over zijn vader met als titel Onder de mensen. Hoofdstuk 10 in het boek gaat over de periode van de Eerste Wereldoorlog. Marie (Rie) Joseph Brusse (1873-1941) was journalist bij de NRC en schreef in de Eerste Wereldoorlog onder meer rapportages over de Belgische vluchtelingen en de dodendraad. In het betreffende hoofdstuk wordt tevens melding gemaakt van een rapportage over de oorlogschirurg Arius van Tienhoven die in 1915 met een Nederlandse ambulancedienst in Servië werkzaam was. Maar M.J. Brusse heeft ook nog over een andere Nederlandse arts geschreven. En dat verhaal over de Rotterdamse internist Henri van Dijk kwam dankzij John Stienen boven water.

overzicht: 

Pagina's