Nieuwste berichten

Het Guynemerpaviljoen te Poelkapelle

Eendekker in Guynemerpaviljoen 1Op 16 maart 2018 is het Guynemerpaviljoen te Poelkapelle officieel geopend. Een bezoek, een maand later, laat zien dat het gehele project met een aan het paviljoen verbonden chocolaterie en een appartementencomplex nog niet klaar is. Maar het paviljoen zelf is ingericht zoals de ontwerpers het hebben uitgedacht. Het is open voor bezoek van woensdag tot zaterdag van 10 uur tot 18.30 uur en op de eerste twee zondagen van de maand van 10 uur tot 17 uur, de andere twee zondagen van 10 uur tot 12.30 uur. Alles is nog niet piekfijn in orde, zo is bijvoorbeeld de website (www.guynemerpaviljoen.be) nog niet bereikbaar op de datum van dit bericht. Daarentegen staat een gedetailleerde beschrijving van wat er te zien is in het paviljoen op de website van de Wereldoorlog in de Westhoek.

Het Guynemerpaviljoen staat in de Brugseweg bij de rotonde in het centrum van Poelkapelle. In het midden van de rotonde werd in 1923 een monument voor de op 11 september 1917 bij Poelkapelle neergehaalde Franse luchtheld Georges Guynemer onthuld. Het vervuilde monument werd in 2017 gerestaureerd en staat nu weer fier te blinken in de voorjaarszon. Het neerschieten van Guynemer werd 100 jaar na dato in september 2017 uitgebreid herdacht in Poelkapelle.

overzicht: 

Tentoonstelling De slag om de Noordzee 1914-1918 in Brugge

In het Provinciaal Hof op de Markt te Brugge loopt van 21 april tot 31 augustus 2018 een tentoonstelling over de slag om de Noordzee. Vanaf de havens van Brugge, Oostende en Zeebrugge voerden in de Eerste Wereldoorlog de Duitse onderzeeboten uit, kelderen duizenden schepen en brachten Groot-Brittannië bijna tot de rand van de afgrond. Op 23 april 1918, Saint George Day, ondernam de Britse marine een grote actie tegen de onderzeeboothavens. Een vloot van 136 schepen viel tegelijk de havens van Zeebrugge en Oostende aan. Daaronder drie oude oorlogsschepen die in de havenmonden werden afgezonken om die zodoende af te sluiten. Het was een spectaculaire Britse raid maar de meningen verschillen of de aanval nu een succes was. Aan dapperheid van Britse zijde wordt echter niet getwijfeld en 11 uitgereikte Victoria Crosses zijn in Brugge te zien. Het is een tentoonstelling die aandacht schenkt aan een belangrijk aspect van de Eerste Wereldoorlog namelijk de onderzeebootoorlog. Zie voor een impressie ook een bericht op de website van Het Laatste Nieuws.

overzicht: 

Max Liebermann en de tekeningen voor Kriegszeit

Tekening van Liebermann op de voorkant van KriegszeitIn het Haags Gemeentemuseum wordt vanaf 24 maart tot 24 juni 2018 een tentoonstelling gehouden over de Duitse schilder Max Liebermann (1847-1935) met als titel ‘Een zomers impressionist’. Na de Frans-Pruisische oorlog van 1870-1871 ging Liebermann op jonge leeftijd naar Frankrijk om daar de Franse schilderkunst te ontdekken en ontwikkelde zich van realist tot impressionist. Zijn schilderkunst werd gewaardeerd en in 1889 werd hij zelfs genomineerd voor het Legion d’honneur, maar onder druk van de Duitse keizer Wilhelm II zag hij af van de onderscheiding. Liebermann raakte bevriend met de Nederlandse schilder Jozef Israëls en diens zoon Isaac Israëls en bezocht in de zomer graag Scheveningen. Op de tentoonstelling hangen dan ook kleurrijke strandtaferelen van hem. Maar dat vrolijke zomerse beeld verandert plotsklaps in een van de kabinetten gelegen langs de museumzalen. Daar hangen namelijk vijf zwart-wit tekeningen die Liebermann maakte voor het blad Kriegszeit.

overzicht: 

Raad van advies vernieuwd

De activiteiten van de SSEW worden sinds de oprichting in 2001 ondersteund door een raad van advies. De huidige leden van de raad, Brigadegeneraal b.d. Prof. Em. J.M.J. Bosch van de Nederlandse Defensie Academie en dhr. J.H.J. Andriessen hebben besloten hun lidmaatschap te beëindigen om plaats te maken voor ´jong bloed´. Vooral voor Hans Andriessen was dit een hele stap. Hij was na de overdracht van het SSEW-voorzitterschap in 2011 als lid van de raad blijvend actief betrokken bij de SSEW. Het SSEW-bestuur dankt beiden voor hun inbreng en gegeven adviezen. Tijdens de komende studiedag op 18 mei 2018 zal op passende wijze van beiden afscheid worden genomen. Het SSEW-bestuur tracht nadrukkelijk de band met de geschiedenisfaculteiten van de Nederlandse universiteiten aan te halen en te versterken. Het bestuur is dan ook zeer vereerd dat de volgende drie nieuwe leden tot de raad van advies bereid zijn toe te treden:

Dr. Marjet Brolsma, Universiteit van Amsterdam

Prof. dr. Jacco Pekelder, Universiteit van Utrecht

Prof. dr. Ben Schoenmaker, Universiteit van Leiden

Deze drie nieuwe leden van de raad zijn, allen vanuit hun eigen invalshoek, nauw betrokken bij onderzoek naar en onderwijs over de Eerste Wereldoorlog. Het bestuur hoopt dat met deze versterking van de raad van advies er een levendige uitwisseling tot stand zal gaan komen tussen de respectievelijke (studenten van de) faculteiten en de SSEW.

overzicht: 

De tweede Duitse aanval in 1918: Operatie Georgette

Kaart van omgeving Schlacht ArmentieresHet eerste Duitse voorjaarsoffensief met als codenaam Operatie Michael dat op 21 maart 1918 was begonnen, werd op 4 april door de kwartiermeester-generaal Erich Ludendorff stopgezet. Maar Ludendorff probeerde nogmaals de geallieerden een harde klap toe te dienen. Toen eind maart al duidelijk werd dat het Michael-offensief niet het gewenste resultaat ging opleveren, werd begonnen met de planning van een tweede offensief onder de codenaam Georgette. Ludendorff sprak in zijn Kriegserinnerungen (p. 486) over ‘Die Schlacht bei Armentières und um den Kemmel’ (zie kaart). In de Britse literatuur wordt er naar verwezen als ‘The Battle of the Lys’, de Slag aan de Leie.

Die tweede acte in de slag om Frankrijk van 1918 begon op 9 april. Het strijdtoneel werd weer door de Duitsers uitgekozen en wel het noorden van Frankrijk bij de Belgische grens. Het Britse achterland was daar klein en wanneer de Britten weer, zoals in maart 1918 ver teruggeslagen werden, stond het Duitse leger aan de Kanaalkust en konden de belangrijke Britse aanvoerhavens worden bedreigd. De Britten waren zich daarvan bewust en verwachtten een Duitse aanval in het noorden van Frankrijk. Maar waar die precies ging plaatsvinden bleef onbekend.

overzicht: 

Fernand Léger als soldaat in WO I

Léger in WO IIn het Paleis voor Schone Kunsten BOZAR, in het centrum van Brussel, is tot 3 juni 2018 een grote overzichtstentoonstelling te zien van de beroemde Franse schilder Fernand Léger (1881-1955) onder de titel ‘Schoonheid Alom’. Die titel is ontleend aan een uitspraak van Léger uit 1924. Google zijn naam en de kleurrijke afbeeldingen van zijn schilderijen vliegen over het scherm. Maar Léger diende in de Eerste Wereldoorlog als soldaat in het Franse leger en daar heeft hij bepaald geen schoonheid gezien.

Bij de mobilisatie op 2 augustus 1914 werd Léger ingedeeld bij een genieregiment in Versailles. Na de slag aan de Marne volgde zijn overplaatsing als brancardier naar het front in de Argonne waar hij tot september 1916 diende. Daarna volgde het slagveld van Verdun tot eind 1916. Tijdens een verlof in Parijs in augustus 1917 werd tuberculose geconstateerd en begon een tocht door ziekenhuizen. In mei 1918 werd hij afgekeurd voor militaire dienst.

Er zijn twee foto’s bekend van Léger in de oorlog. De eerste ietwat schimmige foto is genomen in januari 1915 in de Argonne en de tweede later in de oorlog in het zogenoemde Bois des Boches. Hij draagt daar een helm (de Casque Adrian) en zit met een medesoldaat op grote granaten. Zijn karakteristieke trekken en grote snor maken hem duidelijk herkenbaar.

overzicht: 

WO I tentoonstelling in de Achelse Kluis weer open

De Sint-Benedictusabdij, beter bekend als de Achelse Kluis, ligt op de grens tussen Noord-Brabant (Nederland) en Limburg (België) ten zuiden van Valkenswaard. In de Eerste Wereldoorlog liep de dodendraad door de tuin van de abdij. In het kader van de 100-jarige herdenking van de oorlog worden in een bijgebouw vanaf 2014 interessante tentoonstellingen georganiseerd onder meer over de dodendraad en spionage. Na de winterperiode heropent op 7 april 2018 tot 27 mei de tentoonstelling over het dagelijks leven en over een grensactiviteit bij uitstek: smokkelen. De tentoonstelling is alleen op zaterdag en zondag van 12-16 uur te bezoeken. Klik hier voor meer bijzonderheden op de website van noordlimburg14-18.be. Later dit jaar wordt de vijfde en laatste tentoonstelling georganiseerd.

overzicht: 

Kunstwerk Coming World Remember Me open voor het publiek

Coming World Remember MeIn 2014 is het project ‘Coming World Remember Me’ gestart naar een idee van de Vlaamse kunstenaar Koen Vanmechelen. Ter herdenking van het einde van de Grote Oorlog in 2018 wordt een landschapskunstwerk gevormd door 600.000 beeldjes die in de afgelopen jaren zijn gemaakt van klei. Bij elk beeldje hoort een dog tag, het universele identificatiesysteem voor frontsoldaten. De namen van de oorlogsslachtoffers komen uit ‘De Namenlijst’ die het In Flanders Fields Museum in Ieper samenstelde met alle slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog in België. Het kunstwerk wordt geëxposeerd op het domein De Palingbeek bij Ieper en is vanaf 30 maart 2018 tot eind 2018 open voor het publiek. De installatie strekt zich uit over het niemandsland en The Bluff, een van de zwaarst bevochten plekken van de Westhoek. Voor meer details zie ook de website Gone West/Reflections on the Great War. Het Museumtijdschrift van maart 2018 wijdde een uitgebreid artikel aan het monumentale kunstwerk met als titel ‘Pleidooi voor wereldwijde verbintenis’.

overzicht: 

Operatie Michael: Het Duitse voorjaarsoffensief van maart 1918

Kaart Die grosse Schlacht 1918Auteur: Eric R.J. Wils

In de vroege ochtend van 21 maart 1918 begon het grote Duitse offensief tegen de Britse stellingen in het Sommegebied. Het was het begin van de titanenstrijd in 1918 aan het westelijk front die tot 11 november ging duren. De Britse en Franse troepen verwachtten wel een offensief maar konden niet uitmaken waar de Duitsers precies gingen aanvallen. De Duitse keuze was wel overwogen en gericht tegen een zwak bezet Brits frontgedeelte dat grensde aan de Franse linies. Drie Duitse legers met meer dan 60 divisies en zo’n 750.000 man trokken ten aanval over een 65 km lang front met als centrum Saint-Quentin richting Péronne en Amiens. Daarbij ondersteund door een omvangrijke artillerie van 4.500 lichte en 2.500 zware kanonnen en 2.600 vliegtuigen.

Onder de naam Kaiserschlacht werd het de grootste veldslag tot dan toe in de militaire geschiedenis en één waarbij al de offensieven van 1916 en 1917 in het niet vielen. Het strategische doel van de aanval was het splijten van de samenhang tussen de Britse en Franse legers. De Britten moesten vervolgens worden vastgepind op de Kanaalkust, waarna met de Fransen diende te worden afgerekend. En dit alles voordat het Amerikaanse leger daadwerkelijk aan geallieerde zijde ging meestrijden. Na de overwinning op Rusland was Duitsland verlost van de tweefrontenoorlog en had voor het eerst in het westen een overwicht aan troepen.

overzicht: 

Psychologie van de soldaat in het gevecht

In 1918 bracht De Amsterdammer, Weekblad voor Nederland een speciaal nummer uit over ‘Onze Weermacht van 1914 tot 1918’. Officieren van de verschillende eenheden geven daarin de stand van zaken van hun krijgsmachtonderdeel weer. Allerlei aspecten komen daarbij aan de orde, van de wapenontwikkeling tot de geestelijke verzorging van de soldaat. Eén bijdrage is niet geschreven door een Nederlander, maar door een in Nederland verblijvende Fransman. Tweede luitenant Gustave Cohen schreef op basis van zijn eigen ervaringen een artikel over de psychologie van de soldaat in het gevecht. Het artikel werd gedigitaliseerd met behoud van de oorspronkelijke spelling en is als pdf-bestand te downloaden: Weermacht 1914-1918 Gustave Cohen

overzicht: 

Pagina's