Het jaar van Mata Hari

Het jaar 1917 is niet alleen het jaar van de Russische revolutie en de Amerikaanse deelname aan de Grote Oorlog, maar ook het jaar dat Mata Hari op 15 oktober 1917 in Frankrijk werd geëxecuteerd wegens spionage. Ze blijft een bron van inspiratie van nationale en internationale historische auteurs en ook dit jaar verschijnen er in oktober a.s. weer enkele nieuwe boeken over haar. Eerder dit jaar liet Pierre Grande Guerre al zijn licht schijnen op het vonnis door de Franse rechtbank. Helemaal duidelijk zal het wel nooit worden welke rol Mata Hari nu precies heeft gespeeld in het duistere spionagespel nadat ze in mei 1916 haar Haagse woning verliet om naar Frankrijk te vertrekken. Als agente H 21 met 20.000 Francs gekregen van de Duitse consul. Edwin Ruis voert zijn spionagewandeling in Den Haag langs Mata Hari’s laatste verblijf in Nederland.

De ook in Nederland bekende Duitse historicus Gerard Hirschfeld heeft in het recente julinummer van Duitse historische tijdschrift Damals zijn visie op deze ‘Kurtisane zwischen den Fronten’ gegeven. En concludeert daarbij dat de mythe van deze geheimzinnige schone groter is dan de feiten. Volgens de Duitse propaganda uit 1917 was ze vanzelfsprekend een offer van de Franse oorlogszucht.

Het Fries Museum te Leeuwarden heeft permanent een zaal aan Mata Hari gewijd (de foto bij dit artikel is van een wand). Het museum opent op 14 oktober 2017 met de grootste Mata Hari-tentoonstelling ooit onder de titel ‘Mata Hari - de mythe en het meisje’. De expositie loopt tot april 2018. Intussen kan in het Pier Pander Museum te Leeuwarden vanaf 3 juni tot 1 oktober 2017 al de fototentoonstelling van Tjibbe Hooghiemstra worden bezocht met als titel ‘De onschuld voorbij - Mata Hari re-photographed.

overzicht: