Op weg naar 2000

Op weg naar 2000 (1)¹⁵

Het boek is bestemd voor leerlingen van de bovenbouw havo/vwo.

Het bestaat uit een A-, B- en C-afdeling. Afdeling A is bestemd voor alle leerlingen van havo en vwo, afdeling B geeft uitbreiding en verdieping van de stof en afdeling C bestaat uit teksten, cartoons e.d. met vragen en opdrachten die betrekking hebben op de afdelingen A en B. Ook staan er vragen aan het eind van ieder hoofdstuk van de afdelingen A en B. Er is rekening gehouden met de wijze waarop op het CSE (Centraal Schriftelijk Examen) gevraagd zal worden.

In hoofdstuk 2, West-Europa tijdens de Eerste Wereldoorlog staan zes bladzijden tekst over het verloop van de Eerste Wereldoorlog voorzien van de bekende foto’s, plaatjes en kaartjes.

Aan het eind wordt nog uitgelegd dat het nationalisme dat vooral aan het begin van de oorlog bij de soldaten overheerste, een flinke deuk had toegebracht aan het internationale socialisme en het liberalisme. In plaats van zich internationaal solidair te voelen, stonden de soldaten in de loopgraven pal tegenover elkaar om een kapitalistisch systeem te verdedigen.

De liberalen zagen in dat hun economische visie in oorlogstijd niet tegen de toenemende problemen bestand was omdat er aan allerlei systemen nogal wat haperde. Ook hadden nationalistische bewegingen in de koloniën ontdekt dat Europa niet supermachtig was.

Voor al deze problemen moest in Versailles een oplossing gezocht worden.

Hoofdstuk 4 behandelt Nederland van 1914 tot 1918. Economische problemen van de NOT (Nederlandse Overzee Trust) komen onder andere ter sprake.

Voorts wordt aandacht besteed aan de grondwetswijziging van 1917 (algemeen kiesrecht voor mannen en financiële gelijkstelling van openbaar en bijzonder onderwijs) en Troelstra’s vergissing (oproep tot revolutie, op 11 november 1918 te Rotterdam).

Omdat „Het Dictaat van Versailles” een grote invloed heeft gehad op de geschiedenis na 1918, wordt de behandeling ervan in hoofdstuk 5 besproken: Versailles, vredesregeling of vredesbedreiging. De paragraaf ontstaan van het probleem van de ‘nationale minderheden’ geeft een juist inzicht in problemen die zich later in de geschiedenis voordeden, bijvoorbeeld de Sudeten-Duitsers in de nieuw ontstane republiek Tsjecho-Slowakije of de vele nationaliteiten in het ook nieuw gevormde Joegoslavië.

Hoofdstuk 1 van afdeling B (verdieping) De betrekkingen tussen staten. Ontwikkelingen en problemen die leidden tot de eerste wereldoorlog: vanaf ongeveer 1870 tot 1914. Een gedegen verslag van de geschiedenisgang der zaken.

Aardig is in dit boek een verwijzing naar bladzijde 176: Keynes te Versailles, waarin zijn boek The economic consequenses of the peace (1919) wordt besproken. De vernietiging van de Duitse econonomie zou een averechts effect hebben op de welvaart in Europa. In het boek haalt hij vernietigend uit naar Wilson (kortzichtige idealist) en Clemenceau, een domme politicus die Frankrijk schadeloos wilde stellen ten koste van de Europese economische gezondheid.

Hoewel deze stof op een mavo niet thuishoorde, heb ik het boek van Keynes in de jaren zeventig verscheidene malen besproken met mijn leerlingen als aanloop naar de Tweede Wereldoorlog en niet zonder succes.

overzicht: