Verslag themadag Hollandstellung op 21 april 2012

Door Eric R.J. Wils

 

Aan de op 21 april jl. gehouden themadag over de Hollandstellung namen 20 personen deel. De logistieke organisatie werd door het reisbureau Historizon verzorgd. De dag werd begonnen in het Hotel Terminus te Goes met een inleidende lezing door Hans Sakkers, auteur van het boek over deze Duitse verdedigingslinie ten zuiden van Zeeuws-Vlaanderen (zie SSEW Nieuwsbrief nr. 31 van december 2011). Daarbij werd onder meer ingegaan op de diverse typen bunkers, de bouw ervan en de verschillen tussen de bunkers gebouwd door het Marinekorps Flandern en het Duitse leger. Het leger maakte gebruik van geprefabriceerde betonsteen (Eisenbetonstein). De bunkers waren gebouwd met als doel observatie, als mitrailleurstelling of als onderkomen voor de manschappen.

Hans Sakkers fungeerde, bijgestaan door zijn medeauteur Johan den Hollander, als gids voor een bustocht door het Vlaamse landschap. Het was helaas geen fraai voorjaarweer zoals tijdens de themadag in 2011 naar Antwerpen, maar tijdens de wandelingen naar de bunkers was het overwegend droog. En Vlaamse modder hoort nu eenmaal bij de historie van de Eerste Wereldoorlog, hoewel aan de Hollandstellung geen strijd werd geleverd. Dat zou pas een oorlog later plaatsvinden tijdens de geallieerde opmars in 1944 richting de Westerschelde. Maar met name de strijd aan het Leopoldkanaal, dat in de zee uitmondt bij Zeebrugge, deed denken aan die uit de Grote Oorlog.

Vanuit Goes werd vertrokken richting Maldegem waar de lunch werd genuttigd in het restaurant van het Canada Poland Museum, gewijd aan de strijd ter plekke in 1944. Vanaf Maldegem werd een tocht door het West-Vlaamse landschap gemaakt en waar mogelijk gestopt om de verschillende type bunkers van dichtbij te bekijken. Veel bunkers bevinden zich midden op akkers en boeren zien liever geen oorlogstoeristen op hun land. Sommige bunkers zijn ook verbouwd of aangepast tot boerenschuur. De volgende vier locaties werden bezocht:

1. Manschappenbunker van het leger bij Kluizen op weg naar Maldegem.

2. Manschappenbunkers van de marine aan de Hazegraspolderdijk.

3. Geschutsbunker van de marine aan het Leopoldkanaal.

4. Mitrailleurbunker van het leger bij Kluizen/Ertvelde.

Wat verder opviel was de betrekkelijk goede staat van de bijna honderd jaar oude bunkers, hier en daar op een rij liggend in het vlakke land met een tussenruimte van circa 100 meter. Zo’n tastbare herinnering zou toch meer aandacht verdienen, maar enige toeristische uitleg in de vorm van informatieborden werd niet waargenomen.

 

Hans Sakkers, op de foto staande links met bril, geeft uitleg bij een bunker van de Hollandstellung. De bunker is opgetrokken uit betonstenen.

overzicht: