Themadag Belgische vluchtelingen in Nederland (2010) - verslag

door A. van Kammen en M. Magosse

 

Afgelopen zaterdag vond de themadag „Belgische burgervluchtelingen in Nederland 1914-1918” van de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog, plaats in het congrescentrum De Reehorst in Ede. Studiereiscoördinator van de Stichting, de heer Wils, had een prachtprogramma samengesteld.

De dag begon met een aantal gastsprekers die toelichting gegeven hebben over de Belgische vluchtelingen, zowel militairen als burgers, die bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog gevlucht zijn naar Nederland en daar gedurende de ganse oorlog verbleven hebben. Na de middag zijn we op het terrein gaan kijken wat er nog allemaal terug te vinden is van deze toch wel wat ongekende periode in de Belgisch-Nederlandse geschiedenis.

Het was in ieder geval een zeer indrukwekkende dag.

De themadag begon met het welkomswoord van de voorzitter van de Stichting, dhr J.H.J. Andriessen.

Daarna kreeg dhr. van der Linden de ondankbare taak om binnen 20 minuten uit te leggen waarom er eigenlijk zoveel Belgische vluchtelingen de grens oversteken.

Hij stelt de kaders zodat de volgende sprekers dit kunnen vullen.

Die volgende sprekers hebben iets meer tijd en vullen die met gemak….

Dhr. Van Bruggen houdt een prachtige verhandeling over het vluchtoord voor burgers te Ede. Dit was eigenlijk een soort ‘elite’ kamp. Hier kwam de gegoede burgerij terecht. Het kamp was dan ook luxe opgezet met allerlei voorzieningen zoals bioscoop, theater, kerk, sportzalen enz. Ook was in dit kamp een soort centrale verwarming! aangelegd. De Edense omgeving van het kamp was jaloers op de goede voorzieningen die hun zelf moesten ontberen. Nog even afgezien dat die Roomse ‘heidenen’ zomaar even de streng Protestantse Bible belt infiltreerden.

Na de koffie was het de beurt aan Drs. Reijngoudt die het Belgenkamp voor militairen te Harderwijk behandelt. Ook deze lezing is prachtig en gedetailleerd. In Harderwijk werd een groot deel van de ontwapende militairen als ‘krijgsgevangenen’ geïnterneerd.

Beide heren brachten hun verhaal met veel flair. Humor werd niet geschuwd, details en anekdotes doorspekten hun lezingen. Veel foto’s en documenten ondersteunden hun verhaal. Hierdoor bleef je als toehoorder geboeid en als je even niet oplette miste je promt wat. Oprecht kan ik zeggen dat de lezingen zeer de moeite waard waren en wie er niet was……. iets gemist heeft.

 

Tijdens de namiddag nam de heer E. Wils met veel inzet de taak over en gidste ons langs de verschillende locaties.

De heer Segers van Historizon blijkt toch wel de perfecte reisorganisator te zijn. Om alles netjes op tijd en zo verzorgd te laten doorgaan toont grote klasse. Tot slot wil ik de heer Andriessen, voorzitter van de SSEW, hartelijk danken voor de geweldige ontvangst.

Eric Wils, hartelijk dank voor het samenstellen én organiseren van deze prachtdag.

Het is in ieder geval een zekerheid dat mag uitgekeken worden naar een volgende keer. De dag was ons inzien veel te vlug voorbij.

Gelukkig kunnen we aan de hand van de foto’s alles nog eens opnieuw beleven. Geniet van het onderstaand fotoverslag.

 

Het begin van de lezingen. (Foto: M. Magosse)

 

Het welkomswoord door de voorzitter van de SSEW, de heer J.H.J.Andriessen (Foto: M. Magosse)

 

(Foto: M. Magosse)

 

De aankomst op onze eerste stopplaats.  Het Belgenkamp op de Edese heide. (Foto: M. Magosse)

 

(Foto: M. Magosse)

 

De heer van Bruggen geeft een extra woordje uitleg op het terrein. (Foto: A. van Kammen)

 

Dit is alles wat er overblijft van het Belgenkamp Ede. (Foto: M. Magosse)

 

Het Belgenmonument.  Dit is een zwerfsteen die geplaatst werd op de kruising van de hoofdwegen van het kamp. (Foto: M. Magosse)

 

Daarna ging het naar de oude begraafplaats van Nunspeed. In Nunspeet was een kamp waar het uitschot van de Belgische vluchtelingen geïnterneerd werd. Denk aan misdadigers, lichtekooien, zwakzinnigen, zwervers ed. Hier liggen ongeveer 600 Belgische vluchtelingen begraven. Veelal kinderen en een groot deel overleden door de Spaanse griep. (Foto: A. van Kammen)

 

Het monument voor de vluchtelingen in Nunspeed. (Foto: A. van Kammen)

 

 

De heer E. Wils in actie. (Foto: M. Magosse)

 

(Foto: M. Magosse)

 

(Foto: M. Magosse)

 

Op weg naar de volgende bezienswaardigheid. (Foto: M. Magosse)

 

Zonder te vergeten om eerst het innerlijke te versterken. (Foto: M. Magosse)

 

Een bezoek aan de gemeentelijke begraafplaats van Hardewijk waar de militaire slachtoffers werden begraven. (Foto. A. van Kammen)

 

(Foto: M. Magosse)

(Foto: M. Magosse)

 

De meeste slachtoffers zijn overleden aan de Spaanse griep.  Behalve deze vijf.  Dit zijn slachtoffers van de opstand in kamp Harderwijk (militair kamp) op 3 december 1914. (Foto: M. Magosse)

 

 

Aankomst aan het Belgenmonument in Amersfoort. (Foto: M. Magosse)

 

(Foto: M. Magosse)

 

 

(Foto: M. Magosse)

 

(Foto: M. Magosse)

overzicht: