Studiedag Eerste Wereldoorlog vrijdag 16 mei 2008

Op vrijdag 16 mei organiseert de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog weer in samenwerking met de Faculteit der Historische en Kunstwetenschappen van de Erasmus Universiteit te Rotterdam haar jaarlijkse studiedag.
U wordt van harte uitgenodigd daar aan deel te nemen.



STUDIEDAG EERSTE WERELDOORLOG

VRIJDAG 16 MEI 2008

Zaal: Athenezaal in het ‘M’ gebouw van de Erasmus Universiteit Burgemeester Oudlaan 50, 3062 PA Rotterdam

Aanvang: 10.10 uur (inschrijven vanaf 0830 uur)

De studiedag wordt georganiseerd door de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog in samenwerking met de Faculteit der Historische en Kunstwetenschappen van de Erasmus Universiteit te Rotterdam


Aan het eind van de dag zal deel 17 van het jaarboek van de stichting „De Grote Oorlog, Kroniek 1914-1918 worden aangeboden aan Prof. dr. Hans Blom, oud directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie.

De studiedag zal worden afgesloten met een borrel in „De Etage”, eerste verdieping L-gebouw.



PROGRAMMA STUDIEDAG 16 MEI 2008.

0830-1010 uur Ontvangst en inschrijving, kopje koffie/thee.
1010-1015 uur Welkomstwoord door dagvoorzitter Prof. dr. H. Klemann
1015-1025 uur Inleiding door H. Andriessen, voorzitter Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog.
1025-1110 uur Lezing Dr. J. Schulten. Het laatste Duitse offensief van de Eerste Wereldoorlog en het geallieerde antwoord (15 juli 1918) De Duitse, Franse en Amerikaanse visies.
1110-1155 uur Lezing Drs. van Galen Last. The Black Shame, ras en sexualiteit en de inzet van zwarte troepen in de Eerste Wereldoorlog en in de eerste helft van de twintigste eeuw.

1155-1210 uur Koffiepauze

1210-1255 uur Lezing Ir. R.E. Wils. De oorlog van de uitvinders.

1255-1345 uur Lunchpauze (voor eigen rekening)

1350-1440 uur Lezing J.H.J. Andriessen. De invloed van de Russische algemene mobilisatie op het ontstaan van de Eerste Wereldoorlog.

1440-1525 uur Lezing Drs. M. Becker. De laatste stuiptrekking van Europa’s zieke man: Het Osmaanse rijk tijdens de Eerste Wereldoorlog

1525-1540 uur Koffie/thee pauze

1540-1625 uur Lezing Mr. dr. E. Ebben. De eerste slag bij de Masurische Meren september 1914.

1625 uur Uitreiking deel 17 jaarboek van de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog aan Prof. dr. Hans Blom
Aansluitend een borrel in de „Etage” L-gebouw



Korte inhoud lezingen:
Lezing Dr. J. Schulten; Het laatste Duitse offensief van de Eerst Wereldoorlog (15 juli 1918) De Duitse, Franse en Amerikaanse visies.
In deze voordracht worden de politieke en militaire aspecten van de strijd bij Reims in de periode van 15 juli tot 26 juli 1918 geanalyseerd. Na een kort overzicht van het verloop van de strijd, die in de geschiedschrijving ook wel de ‘Tweede slag aan de Marne’ genoemd wordt, komen onderwerpen als bevelvoering en militaire besluitvorming aan bod. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de geschiedschrijving van deze korte, maar cruciale periode van de strijd aan het westelijk front. De overgeleverde mededelingen van ooggetuigen zoals Erich Ludendorff, Kroonprins Wilhelm van Pruisen, Ludwig Beck, Ferdinand Foch, Douglas MacArthur, Pierre Teillard de Chardin en anderen worden gebruikt ter onderbouwing van het betoog.
CV: Dr.J.W.M.Schulten werd aan de Koninklijke Militaire Academie te Breda opgeleid tot officier van de Koninklijke Landmacht. Na het vervullen van verschillende functies bij de KL was hij van 1976 tot 1991 docent Strategie en Militaire Geschiedenis aan de KMA. Hij studeerde geschiedenis aan de Rijksuniversiteit te Utrecht en promoveerde op het proefschrift „De geschiedenis van de Ordedienst, mythe en werkelijkheid van een verzetsorganisatie”aan de Rijksuniversiteit Leiden. Hij publiceert regelmatig over militair-technische onderwerpen.


Lezing Drs. D. van Galen Last: The Black Shame, ras en sexualiteit en de inzet van zwarte troepen in de Eerste Wereldoorlog en in de eerste helft van de twintigste eeuw.
Als gevolg van de Eerste Wereldoorlog zijn veel sociale en culturele ideeën en opvattingen ter discussie gesteld, daaronder ook de bestaande visie op het zwarte ras. Mocht tijdens de Eerste Wereldoorlog de verschijning van Afrikanen in Europese steden en dorpen al een bewustwording van de zwarte ‘ander’ hebben veroorzaakt, in de na-oorlogse jaren kristalliseerden de standpunten zich. De discussie over de inzet van koloniale troepen heeft daarbij een belangrijke rol gespeeld en het is paradoxaal genoeg het Franse leger dat het meest aan de emancipatie van de Afrikaan heeft bijgedragen. Raciale stereotyperingen ontbraken aan de Franse kant zeker niet, maar ze zijn van een wezenlijk ander karakter dan in Duitsland en de Angelsaksische landen waar de propagandacampagne - ‘the black horror on the Rhine’ - tegen de aanwezigheid van ‘plunderende en verkrachtende’ zwarte Franse bezettingstroepen in het Rijnland in de jaren 1920-1922 grote weerklank vond.
Literatuur: Dick van Galen Last, ‘Black Shame’ in: History today vol. 56 (10) October 2006 14-21.

Kort cv
Dick van Galen Last (1952 Den Haag), historicus en sinds 1977 verbonden aan het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie als bibliothecaris en sinds 1996 ook als onderzoeker. Publiceerde met Rolf Wolfswinkel : Anne Frank and After. Dutch Holocaust Literature in Historical Perspective (Amsterdam University Press, 1996). Daarnaast is hij de auteur van de recensieartikelen in de Jaarboeken van het NIOD, van verschillende historiografische artikelen, bijdragen aan encyclopedieën en van een hoofdstuk over het verzet in Nederland in Bob Moore (ed.) , The Resistance in Western Europe during World War II (Oxford, Berg, 2000). Sinds enkele jaren werkt hij aan een proefschrift, een vergelijkende studie over het debat over de inzet van zwarte soldaten in Europa, 1914-1922. In 2006 verscheen hierover zijn artikel ‘Black shame’ in het oktober-nummer van het Engelse tijdschrift History today (historytoday.com)

Lezing Ir. Eric R.J. Wils. De oorlog van de uitvinders
Wanneer militairen een oorlog beginnen wordt meestal een plan gevolgd waarmee ze zo optimaal mogelijk gebruik denken te maken van de bestaande technologische middelen. Wanneer echter blijkt dat de vijand niet overwonnen kan worden met de ingezette middelen, komt vrijwel automatisch de vraag op om iets nieuws te bedenken. Oorlog zet aan tot technologische innovatie. In de vier jaar dat de Eerste Wereldoorlog duurde veranderden de legers compleet van aanzien. Van de bajonet tot de tank. In deze voordracht zal ingegaan worden op de rol van de uitvinders. Daarbij ligt het accent op twee nieuwe wapensystemen, gifgas en de tank, die tijdens de Eerste Wereldoorlog werden geïntroduceerd op het slagveld.

Kort CV
Ir. Eric R.J. Wils (1946) studeerde in 1970 af als chemicus aan de Technische Universiteit in Delft. Kort daarna trad hij in dienst van TNO tot medio 2005. In de periode 1993-2005 was hij tevens technisch adviseur van de Nederlandse delegatie bij de OPCW (Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons). Momenteel vervult hij activiteiten voor de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog en publiceerde in de serie ‘De Grote Oorlog, Kroniek 1914-1918’ en op websites.

Lezing H. Andriessen. De invloed van de Russische algemene mobilisatie op het ontstaan van de Eerste Wereldoorlog.
Tijdens de jaarlijks militaire besprekingen tussen de Franse en Russische generale staven werd afgesproken dat Rusland haar mobilisatietijd aanzienlijk zou verkorten om zo reeds binnen twee weken Pruisen te kunnen aanvallen als de te verwachten oorlog met Duitsland eenmaal een feit zou zijn. Nu bestond er in die tijd consensus dat als een grote mogendheid de algemene mobilisatie zou uitroepen dat gelijk stond met een oorlogsverklaring. In zijn lezing gaat Andriessen na wat de invloed van de Russische mobilisatie is geweest op het begin van de Eerste Wereldoorlog.

Kort cv.
Hans Andriessen, is historisch publicist, en schreef een achttal boeken over de Eerste Wereldoorlog waaronder „De Andere Waarheid”, „De mythe van 1918”, „Keizer Wilhelm II, mythe en werkelijkheid” en „De Eerste Wereldoorlog” dat inmiddels in 10 talen werd vertaald en een oplage van 150.000 bereikte.
Andriessen is voorzitter van de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog en redacteur van de serie „De Grote Oorlog, Kroniek `1914-1918.

Lezing drs. M. Becker: De lezing gaat over de oorlogen die het Osmaanse rijk in de tweede helft van de 19e eeuw heeft gevoerd waaronder de Balkanoorlogen. Deze laatste als aanloop naar de Eerste Wereldoorlog. Men hoopte met de steun van Duitsland het verval van het Rijk een halt toe te roepen en zelfs gebiedsuitbreiding ten koste van Rusland te kunnen realiseren.

CV: Maurice Becker (1969) studeerde geschiedenis in Nijmegen en Utrecht. Hij heeft een grote belangstelling voor de internationale politiek en dan in het bijzonder voor Turkije en Cyprus. In zijn boek Atatürk en Turkije’s weg naar Europa (Uitgeverij Aspekt Soesterberg 2008) vertelt hij de geschiedenis van het ontstaan van het moderne Turkije. Maurice Becker heeft de afgelopen tien jaar lesgegeven in zowel het middelbaar als in het hoger onderwijs maar richt zich nu voornamelijk op het schrijven. Daarnaast heeft hij meegewerkt aan een lesmethode voor het VMBO waarin de vakken geschiedenis, maatschappijleer, economie en levensbeschouwing geïntegreerd zijn.

Lezing Mr. dr. E. Ebben. De eerste slag bij de Masurische Meren september 1914.
Na de strategische overwinning in de slag bij Tannenberg, plannen Hindenburg en Ludendorff een nieuwe veldslag. Deze keer wordt het eerste leger van Rennenkampf het doelwit. Wanneer ook het Russische eerste leger vernietigend kan worden verslagen, zal het Duitse achtste leger de handen volkomen vrij hebben en is er een kans om Rusland al in 1914 op de knieën te krijgen.
Daarvoor is het achtste leger versterkt met twee korpsen die aan de Marne node worden gemist. Met misschien wel de knapste koppen van het Duitse leger aan de leiding heeft het plan alle kans van slagen.
Wat is er dan misgegaan?

Kort cv
Eric Ebben (1959) is jurist en docent economie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Hij promoveerde op een proefschrift over het nieuwe erfrecht en heeft een lange lijst van andere juridische publicaties op zijn naam. Zijn hobby is militaire geschiedenis en met name de Eerste Wereldoorlog. Hij werk momenteel aan een boek over de Duitse legerleiding in de Grote Oorlog.


Inschrijven
U kunt voor deze zeer interessante studiedag inschrijven door storting van E 22,50 (studenten met opgave studienummer E 10) onder vermelding van „Studiedag 2008” met uw naam en adres, op rekening 336468210 (Rabobank Akersloot) van de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog.

OF:

Per email a de secretaris van de stichting drs. T.P Sas met vermelding van naam en adres en de toevoeging: „Studiedag, betaling aan de zaal”.

Voor meer inlichtingen kunt u terecht bij:
Per email of telefonisch bij de voorziter van de Stichting J.H.J. Andriessen (0251-310159) of bij Mevrouw Trees Ketting, Faculteit der Historische en Kunstwetenschappen van de Erasmus Universiteit. t.ketting@fhk.eur.nl

Gezien de te verwachte grote belangstelling voor deze studiedag dient u bij betaling aan de zaal rekening te houden met de mogelijkheid dat de studiedag reeds is volgeboekt. Om teleurstelling te voorkomen adviseren wij u dan ook het toegangsbedrag zo spoedig mogelijk te storten zodat uw deelname gegarandeerd kan worden. Mocht er van overboeking sprake zijn dan zullen wij het bedrag op uw rekening terugstorten en u terzake informeren.

De Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog werd opgericht met het doel een bijdrage te leveren aan het inlopen van de achterstand in Nederland met betrekking tot de kennis over de Eerste Wereldoorlog.

Zij tracht dit te bereiken door onder andere;

· Het uitgeven van een jaarboek(en)
· Het organiseren van studiedagen, congressen en lezingen.
· Het publiceren van artikelen via een eigen website (www.ssew.nl)
· Het beschikbaar stellen van een eigen researchafdeling.
· Het beschikbaar stellen van publiciteitsruimte voor artikelen over de Eerste Wereldoorlog t.b.v auteurs en studenten.
· Het publiceren van een nieuwsbrief voor donateurs.
· Het beschikbaar stellen van een SSEW prijs van E 1000,- en publicatie in boekvorm aan de student met de, naar het oordeel van een jury, beste master/doctoraal scriptie over een onderwerp betreffende de Eerste Wereldoorlog.
· Het doen van onderzoek en het uitwerken van projecten betreffende de Eerste Wereldoorlog.

De Stichting kent geen leden. Men kan wel donateur worden en onze doelstellingen ondersteunen. Men kan zijn/haar donatie ad minimum E 13,50 storten op rekening 336468210 van de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog.

Bestuur:
J.H.J. Andriessen (voorzitter)
Lkol. bd. H.A. van der Zande (penningmeester
Drs. T.P. Sas (secretaris)
Dr. P.Pierik (lid)
Ir. E.R.J. Wils (lid)

Raad van Advies:
Prof. dr. P. Romijn
Prof. dr. H. Klemann
Lt. Gen. b.d der artillerie Prof. W. Loos.

Jury scriptieprijs :
Prof. dr. H. Klemann
Prof. dr. W. Klinkert
Dr. I. Tames.

overzicht: