filatelie

Frankrijk, WO1 en Postzegels

Door: L.A.H. Messelaar

Inleiding

Postzegels en poststukken [1] met betrekking op WO I, en de lange nasleep, van Frankrijk en de Franse Gebieden [2] zijn in overvloed aanwezig. Er is zoveel materiaal te vinden dat het nauwelijks mogelijk is een compleet overzicht te geven. Sommige geven vaak een volstrekt vergeten stukje geschiedenis weer, anderen weerspiegelen de tragiek en menselijk drama. Ondergetekende wil zich in de eerste plaats beperken, behoudens uitzonderingen, tot de serie zegels van het type Semeuse Fond Plein [3], de zaaister, een zegel die iedereen wel kent, want ook tegenwoordig nog staat de gebruikte afbeelding op de zegels, nog steeds op de Franse Euromunten. Het ontwerp voor de zegel is al ruim voor de WO I gemaakt en is vanaf 1907 gebruik genomen, en er zijn een groot aantal verschillende frankeerwaarden gebruikt, waarvan het laatste exemplaar nog in 1941 is uitgegeven! Het is daarmee de langstlopende emissie van Frankrijk. Het is de bekende Marianne met de Frygische muts en kokarde op de barricade in een nieuwe gedaante geworden. De zaaister die bij zonsopgang (de nieuwe dag in het voorjaar in een nieuwe eeuw) het land inzaait. Kortom één en al symboliek en chauvinisme. En als de Fransen geweten hadden wat hun te wachten stond in de komende decennia dan was het misschien wel een erg optimistisch idee. De zegels waar het voornamelijk om gaat zijn die van de 1e emissie vanaf 1907. (Zie tabel I onderaan de tekst.)

overzicht: 

Vervalsingen herkennen door H.W. Van der Vlist

INTERNERINGSZEGELS

Over de Nederlandse interneringszegels is al veel geschreven en gepubliceerd. Veel informatie is te vinden in het artikel dat K.E. König in 1951 het Nederlandsch Maandblad voor Philatelie publiceerde. Deze publicatie werd in 1952, herzien en van aanvullende informatie voorzien, opnieuw uitgegeven bij het eerste lustrum van de Stichting Philatelistenkring Amsterdam (SPA). Het merendeel van de auteurs dat later over dit onderwerp publiceerde, heeft maar weinig aanvullingen kunnen geven. Waarom de eerste zegel (groen, zonder waardeaanduiding) moest worden uitgegeven en hoe de zegel werd vervaardigd en gebruikt is in het SPA-boekje terug te vinden. Ook over de voorgenomen uitgifte van een tweede zegel (bruin/beige, eveneens zonder waardeaanduiding), de manier waarop die werd gedrukt en het uiteindelijk afzien van het gebruik ervan wordt ook in dat boekje beschreven.

overzicht: 

Krijgsgevangenkampen in Oostenrijk

Net zoals de rest van de strijdende partijen had het Oostenrijks-Hongaarse koninkrijk speciale kampen voor gevangengenomen militairen en burgers. Sommige van deze kampen kregen een aantal decennia een nog beruchtere naam zoals het kamp Mauthausen wat eigenlijk pas heel bekend werd tijdens de tweede wereldoorlog als concentratiekamp en we weten allemaal wat voor verschrikkelijke dingen er daar hebben plaatsgevonden. Wat minder bekend is dat hij ook in gebruik was in de eerste wereldoorlog als krijgsgevangenkamp en ook toen kwamen er mensen in om. Zo’n 40.000 man werden er geïnterneerd voornamelijk Russen, Serviërs en Italianen. Zo’n 9.000 van hen kwamen nooit meer thuis. Het kamp bestond tot in maart 1919.
Toch werd in de eerste wereldoorlog al gesproken over een concentratiekamp getuige deze kaarten in het Italiaans schrift uit Mauthausen. Kijk maar eens naar het afzendersgedeelte. Waar duidelijk staat: „Campo di concentrazione”.

overzicht: 

Post uit Japanse krijgsgevangenen kampen in de eerste wereld oorlog

Zoals velen weten brak op 4 augustus 1914 de eerste wereldoorlog uit. Eerst op het westelijk halfrond maar al gauw later ook op het Aziatische gedeelte. Op 18 augustus 1914 stuurt Japan een ultimatum dat Duitsland zijn basis uit de Chinese haven Tsingtao verlaat. Ze hebben tot 23 augustus de tijd om te reageren, maar doen dit niet met als gevolg dat Japan Duitsland de oorlog verklaart.

overzicht: 

Lest We Forget

Op 9 november 2006 verscheen bij de Engelse ‘Royal Mail” een prachtig miniatuur velletje, voorzien van een viertal zegels met een waarde van 72p voor de normale frankering en één speciale zegel, te gebruiken voor extra postale diensten.
Het geheel is uitgegeven naar aanleiding van de 90e herdenking van de slag aan de Somme.

overzicht: 

Parijs taxi's aan het front

Over de slag aan de Marne in 1914 zijn boeken vol geschreven. Alle auteurs hebben wel, op de één of andere wijze, het verhaal van de Parijse taxi’s verwoord. Opvallend is dat evenzoveel schrijvers op dit punt sterk verschillen in de diverse details.

Citaat: ‘’ De beroemde Parijse taxi hielp mee deze slag te winnen. De zaak scheen hopeloos, tot de Franse generaal Galliéni alle taxi’s in Parijs rekwireerde voor het vervoer van soldaten naar het front en door deze snelle aanvoer van reserves gelukte het hem de krijgskansen ten gunste van de Geallieerden te doen keren.”

overzicht: 

censuur

Gecensureerde post is zo oud als de post zelf.

Ten tijde van de eerste W.O. mochten militairen hun post gratis naar het thuisland verzenden. Wel werd de post gecontroleerd door de militaire censor, die indien nodig de post opende en zo hier en daar het censorpotlood hanteerde. Voornamelijk in plaatsgevoelige informatie. Stel je voor dat men thuis in Engeland zou weten vanuit welke plaats de post was verzonden.

Soms nam dit (in onze hedendaagse opvatting) wel wat extreme vormen aan, getuige onderstaande briefkaart.

overzicht: 

Pagina's

Abonneren op RSS - filatelie