De Oorlogsbrieven van Unteroffizier Carl Heller - 2

Recensie door Th. Postma (redacteur Mars et Historia)

Geschreven tijdens de Eerste Wereldoorlog

Door: J.H.J. Andriessen
Uitgeverij: Aspekt
ISBN: 90 5911 197 4


Er is veel over de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog geschreven. Dit was het eerste boek dat ik las van iemand die de oorlog aan den lijve heeft ondervonden. Memoires worden vaak door generaals geschreven. Een gewoon soldaat die zijn ervaringen in de loopgraven te boek stelt is al heel bijzonder, dat hij dit in het Nederlands heeft gedaan maakt het boek uniek.

Dankzij Hans Andriessen is het document herontdekt en voor de lezer inzichtelijk gemaakt. Hij heeft het dagboek bewerkt, ingeleid en van annotaties en kaarten voorzien. Carl Heller was een in Nederland wonende Duitser die voor de Oorlog werd opgeroepen. Van Hengelo ging hij naar het slagveld, waar hij ingedeeld was bij het 145e infanterie-regiment van de 34e divisie.

Slachtpartijen, moed, angst, kameraadschap zijn in zijn, zonder opsmuk geschreven, dagboek terug te vinden. Heller is twee keer gewond geraakt en heeft het ‘IJzeren Kruis’ gekregen.

Vlak na de Eerste Wereldoorlog heeft Carl Heller vergeefs geprobeerd het dagboek te laten uitgeven. In 1935 werd hem het Nederlanderschap verleend. Na de Tweede Wereldoorlog kreeg hij ook nog de Ere-Medaille verbonden aan de Orde van Oranje-Nassau in Goud. Een zeldzame combinatie!

Het boek heeft me bijzonder gegrepen en is aan te raden voor allen die niet alleen geïnteresseerd zijn in militaire geschiedenis maar vooral ook in de mensen die er deel van uit maken. Iemands ervaring van de ellende in de loopgraven, door hemzelf opgeschreven, komt vele malen duidelijker over dan het verhaal opgetekend door een buitenstaander.

overzicht: