De legerorder no. 75 van generaal R. Nivelle voor de aanval op 16 april 1917

De Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog organiseert  in samenwerking met het cultureel-historische reisbureau Historizon van vrijdag 24 september tot en met zondag 26 september 2010 een driedaagse studiereis naar het voormalige slagveld van de Chemin des Dames. Deelname aan deze studiereis zal een uitstekend inzicht verschaffen in de gevechten in dit gebied in de periode april-oktober 1917.

Op16 april 1917 opende het Franse leger hier een grootscheepse aanval o.l.v. de nieuwe opperbevelhebber generaal Robert Nivelle,  die eind 1916 maarschalk Joseph Joffre was opgevolgd.  Nivelle meende de formule te hebben om eindelijk door de Duitse stellingen te breken en de oorlog kort daarop te kunnen beëindigen. De legerorder bij dit Nivelle-offensief spreekt dan ook vol vertrouwen uit dat ‘het uur is gekomen’. Het Franse leger dat al drie jaar vergeefs grootste offensieven had uitgevoerd en daarbij enorme verliezen had geleden zou nu eindelijk succesvol zijn.  Het werd echter het zoveelste debacle: A six heures du matin la bataille est commencée. A sept heures elle était perdue.¹

Op 15 mei 1917 werd Nivelle de laan uitgestuurd en vervangen door generaal Philippe Pétain. De poilus van het Franse leger weigerden nog langer aan te vallen en er braken muiterijen uit. Pétain lukte het in de loop van 1917 de orde weer te herstellen. Eind oktober 1917 gingen de Fransen weer in het offensief en slaagden erin het Fort de la Malmaison aan de westkant van de Chemin des Dames te veroveren.

Boekbespreking door Eric R.J. Wils

Bij de uitgeverij Penn te Leeuwarden (http://www.penn.nl/) verscheen eind 2009 het boek Gesneuvelden in Steen van Doeke J. Oostra (ISBN-13: 978-90-77948-36-1).

De ondertitel Oorlogsgraven in Nederland en het grensgebied verraadt meer over de inhoud van het boek en zoals de tekst op de achterflap aangeeft bevat het boek een vrijwel compleet overzicht van alle militaire begraafplaatsen in Nederland, het noorden van België en het noordwesten van Duitsland. Het grensgebied met België en Duitsland is meegenomen omdat het vanuit Nederland veelal binnen een dagreis te bezoeken valt. In Nederland bevinden zich tienduizenden oorlogsgraven voornamelijk van slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog, maar ook van een aantal uit de Eerste Wereldoorlog. Een getal van mogelijk 1600 doden uit dit eerste grote mondiale conflict wordt genoemd, niet alleen militairen maar ook burgers.

Op 28 mei a.s. zal tijdens de studiedag die de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog in samenwerking met de Faculteit der Historische en Kunstwetenschappen van de Erasmus Universiteit organiseert, weer de SSEW-scriptieprijs worden uitgereikt aan die student die, naar het oordeel van de jury, de beste doctoraal- of masterscriptie heeft ingediend over een onderwerp met betrekking tot de Eerste Wereldoorlog.

Voor de prijs, groot E 1000,- en mogelijke publikatie in boekvorm zijn dit jaar de volgende inzenders genomineerd:

Achtergrond

Als in 1914 het Duitse leger België binnenvalt, vluchten in de loop van 1914 ongeveer één miljoen burgers de grens over naar Nederland om aan het geweld te ontsnappen. Het grootste deel van de vluchtelingen keert na verloop van tijd terug naar huis, maar voor de mensen die niet terug kunnen en die geen mogelijkheid zien om zelfstandig in Nederland te verblijven wordt onder andere in Ede en Nunspeet in snel tempo een nieuwe opvang gebouwd. De Nederlandse regering had toegezegd voor de vluchtelingen te zorgen en immers, de hei is groot genoeg. Bij de aankomst van de eerste vluchtelingen was er nog nauwelijks iets gebouwd. Groot moet hun verbazing zijn geweest bij het zien van die kale heidevlakte.

Door; J.H.J.Andriessen

In de, zeg, halve eeuw voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werd het Britse grondgebied wereldwijd in rap tempo enorm uitgebreid en deze uitbreiding ging gepaard met een manifest gebrek aan sympathie voor soortgelijke ambities bij andere landen.

Gr.Brittannië was voorts enorm gericht op ‘compensatie’ als het andere landen al eens gelukte hun territorium uit te breiden. Toen bijv.Oostenrijk , Bosnië wilden bezetten eiste Gr.Brittannië als compensatie Cyprus, toen Frankrijk zich van Marokko meester wilde maken eiste Gr.Brittannië non-interference in Egypte, enz.

Door J.H.J.Andriessen,

Voorzitter Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog. 

Dit is een reeks analyses van boeken geschreven door bekende Angelsaksische historici die in de laatste jaren zijn verschenen en waarin  naar mijn mening de werkelijkheid over de Eerste Wereldoorlog, het ontstaan daarvan en de schuldvraagkwestie bewust of onbewust geweld wordt aangedaan.

Naast de stellingen van deze Angelsaksische historici wordt getracht aan de hand van duidelijke documentatie en primair bronnenmateriaal  aan te tonen dat met name hedendaagse vooral ook Britse historici nog steeds een visie onderhouden die op veel punten het gevolg is van generaties lange indoctrinatie waarbij kennis van de werkelijkheid ondergeschikt is gemaakt aan chauvinistische en nationalistische argumenten. Deze Angelsaksische visie is zo dominant en had- en heeft nog steeds zo’n grote invloed op met name ook  Nederlandse historici en binnen Nederlandse onderwijsinstellingen, dat het de vraag is of een realistischer visie wel ooit in dit land zal doordringen. 

De vijfde analyse betreft het boek van Gary Sheffield, Forgotten Victory.

Forgotten Victory

Auteur:     Gary Sheffield.

Uitgever:  Headline Book Publishing (2001)

Isbn:         0-7472-71577

Door J.H.J.Andriessen,

Voorzitter Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog.

Dit is een reeks analyses van boeken geschreven door bekende Angelsaksische historici die in de laatste jaren zijn verschenen en waarin  naar mijn mening de werkelijkheid over de Eerste Wereldoorlog, het ontstaan daarvan en de schuldvraagkwestie bewust of onbewust geweld wordt aangedaan.

Naast de stellingen van deze Angelsaksische historici wordt getracht aan de hand van duidelijke documentatie en primair bronnenmateriaal  aan te tonen dat met name hedendaagse vooral ook Britse historici nog steeds een visie onderhouden die op veel punten het gevolg is van generaties lange indoctrinatie waarbij kennis van de werkelijkheid ondergeschikt is gemaakt aan chauvinistische en nationalistische argumenten. Deze Angelsaksische visie is zo dominant en had- en heeft nog steeds zo’n grote invloed op met name ook  Nederlandse historici en binnen Nederlandse onderwijsinstellingen, dat het de vraag is of een realistischer visie wel ooit in dit land zal doordringen.

De vierde analyse betreft het boek van David Stevenson, 1914-1918, The History of the First World War.

1914-1918, The History of the First World War.

Auteur; David Stevenson

Isbn: 0-713-99308-5

Uitever: Penguin Group

729 pagina’s hard cover;

Door J.H.J.Andriessen,

Voorzitter Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog.

Dit is een reeks analyses van boeken geschreven door bekende Angelsaksische historici die in de laatste jaren zijn verschenen en waarin  naar mijn mening de werkelijkheid over de Eerste Wereldoorlog, het ontstaan daarvan en de schuldvraagkwestie bewust of onbewust geweld wordt aangedaan.

Naast de stellingen van deze Angelsaksische historici wordt getracht aan de hand van duidelijke documentatie en primair bronnenmateriaal  aan te tonen dat met name hedendaagse vooral ook Britse historici nog steeds een visie onderhouden die op veel punten het gevolg is van generaties lange indoctrinatie waarbij kennis van de werkelijkheid ondergeschikt is gemaakt aan chauvinistische en nationalistische argumenten. Deze Angelsaksische visie is zo dominant en had- en heeft nog steeds zo’n grote invloed op met name ook  Nederlandse historici en binnen Nederlandse onderwijsinstellingen, dat het de vraag is of een realistischer visie wel ooit in dit land zal doordringen.

De derde analyse betreft het boek van David Fromkin, Europe’s Last Summer. Who started the Great War in 1914.

Europe’s Last Summer. Who started the Great War in 1914.

Auteur: David Fromkin.

Uitgever: Alfred A.Knopf.

New York (2004)

Isbn: 0-37541156-9.

Door J.H.J.Andriessen,

Voorzitter Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog.

Dit is een reeks analyses van boeken geschreven door bekende Angelsaksische historici die in de laatste jaren zijn verschenen en waarin  naar mijn mening de werkelijkheid over de Eerste Wereldoorlog, het ontstaan daarvan en de schuldvraagkwestie bewust of onbewust geweld wordt aangedaan.

Naast de stellingen van deze Angelsaksische historici wordt getracht aan de hand van duidelijke documentatie en primair bronnenmateriaal  aan te tonen dat met name hedendaagse vooral ook Britse historici nog steeds een visie onderhouden die op veel punten het gevolg is van generaties lange indoctrinatie waarbij kennis van de werkelijkheid ondergeschikt is gemaakt aan chauvinistische en nationalistische argumenten. Deze Angelsaksische visie is zo dominant en had- en heeft nog steeds zo’n grote invloed op met name ook  Nederlandse historici en binnen Nederlandse onderwijsinstellingen, dat het de vraag is of een realistischer visie wel ooit in dit land zal doordringen.

De tweede analyse betreft het boek van Prof.Keegan, The First World War.

De Eerste Wereldoorlog

(Nederlandse vertaling)

Auteur: Jon Keegan

Isbn 902541600 4, 518 pagina’s

Oorspronkelijke titel: The First World War

Uitgever Ned.vertaling: Balans Olympus.

Door J.H.J.Andriessen,

Voorzitter Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog.

Dit is de eerste in een reeks analyses van boeken geschreven door bekende Angelsaksische historici die in de laatste jaren zijn verschenen en waarin  naar mijn mening de werkelijkheid over de Eerste Wereldoorlog, het ontstaan daarvan en de schuldvraagkwestie bewust of onbewust geweld wordt aangedaan.

Naast de stellingen van deze Angelsaksische historici wordt getracht aan de hand van duidelijke documentatie en primair bronnenmateriaal  aan te tonen dat met name hedendaagse vooral ook Britse historici nog steeds een visie onderhouden die op veel punten het gevolg is van generaties lange indoctrinatie waarbij kennis van de werkelijkheid ondergeschikt is gemaakt aan chauvinistische en nationalistische argumenten. Deze Angelsaksische visie is zo dominant en had- en heeft nog steeds zo’n grote invloed op met name ook  Nederlandse historici en binnen Nederlandse onderwijsinstellingen, dat het de vraag is of een realistischer visie wel ooit in dit land zal doordringen.

Met deze serie analyses wordt daartoe nu een poging gedaan.

Boek; The origins of the First World War.

Controversies and consensus

Door:

Anika Mombauer.

Isbn 0 582 41872 0

Pearson Education Ltd (2002)