Negende Studiedag op 27 mei 2011

Op vrijdag 27 mei organiseert de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog weer in samenwerking met de Erasmus School of History, Culture and Communication (Erasmus Universiteit) te Rotterdam de jaarlijkse Studiedag. nu al voor de negende keer!   

Programma

08.30 – 10.00 uur       Ontvangst en inschrijving

10.00 – 10.05 uur       Welkomstwoord door dagvoorzitter Prof. Dr. H. Klemann.

10.05 – 10.15 uur       Inleiding door J.H.J. Andriessen, voorzitter van de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog.

10.15 – 11.00 uur       Dr.  J.W.M Schulten; De geallieerde militaire steun aan Italië in WO 1.

11.00 – 11.45 uur       Dr. A.P.A.M. van der Logt;  De Grote Oorlog theatraal verbeeld (WO1 op het Nederlands toneel).

11.45 – 12.00 uur       Korte pauze.

12.00 – 12.45 uur       Dr. A. Gaaff;  De financiering van de Eerste Wereldoorlog

12.45 – 13.45uur        Lunchpauze. (voor eigen rekening)

13.50 – 14.35 uur       Drs. R.H.B. Jansen;  Graf Georg von Hertling, de één na laatste Duitse kanselier in WO1.      

14.35 – 15.20             J.H.J. Andriessen; De ondergang van de Duitse Vloot bij Scapa Flow

15.20 – 16.00             Uitreiking van Kroniek 22, met aansluitend een informele borrel.

 

Locatie: Zaal LB 77 in het L-gebouw op de begane grond. Erasmus Universiteit, Burgemeester Oudlaan 50, 3062 PA Rotterdam

Inschrijven:

U kunt voor deze ook nu weer zeer interessante Studiedag inschrijven door:

Storting van € 30 als u donateur bent van de Stichting; als u géén donateur bent € 35, als u student/donateur bent € 15 en als u student/niet donateur bent € 17,50. Studenten dienen bij inschrijving het studienummer op te geven.

Betaling geldt als inschrijving: ‘Studiedag 2011, met naam en adres, rekening 336468210 Rabobank Akersloot, Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog.

 

Kort inhoud lezingen:

Dr. J.W.M. (Jan) Schulten

‘De geallieerde militaire steun aan Italië tijdens de Eerste Wereldoorlog’

In de voordracht worden de politieke en militaire aspecten van de Italiaanse deelname aan de Eerste Wereldoorlog behandeld. Daarnaast wordt de rol van de geallieerde militaire steun in 1917 en 1918 aan de orde gesteld. Daarbij wordt ingegaan op de vraag of die militaire steun van doorslaggevende betekenis voor het behalen van de eindoverwinning is geweest.

Kort CV:

Jan Schulten (’s-Gravenhage, 1933) werd aan de Koninklijke Militaire Academie te Breda tot officier bij de Koninklijke Landmacht opgeleid. Hij studeerde geschiedenis aan de Universiteit Utrecht en promoveerde aan de Universiteit Leiden. Van 1976 tot 1991 was hij docent Strategie en Militaire Geschiedenis aan de KMA te Breda. Hij publiceert regelmatig over militair-historische onderwerpen.

Dr. A.P.A.M. (Ad) van der Logt

 ‘De Grote Oorlog theatraal verbeeld’

Tijdens en na de Eerste Wereldoorlog werden in de oorlogvoerende landen talloze oorlogsdrama’s geschreven waarin de auteurs hun eigen frontervaringen gedramatiseerd hadden of een reflectie op de verschrikkelijke gebeurtenissen van 1914-1918 hadden gegeven. Oorlogsdrama’s als Journey’s End (1929) van R.C. Sherriff, What Price Glory (1924) van M. Anderson & L. Stallings, L’ Homme que j’ai tué (1930) van M. Rostand of Die letzten Tage der Menschheit (1915-1922) van K. Kraus brachten het tot honderden uitvoeringen of werden met groot succes verfilmd. Hoewel Nederland neutraal was, maakte deze ongekende wereldbrand ook bij dramatische auteurs grote indruk. Tijdens de Eerste Wereldoorlog en in het interbellum werden bijna 150 oorlogsdrama’s gespeeld waarvan sommige door meerdere gezelschappen. Het oorspronkelijk Nederlandstalige aandeel bedroeg ruim 60%.  Naast aandacht voor de buitenlandse producties zal ingegaan worden op de inmiddels al lang vergeten  anti-oorlogsdrama’s als Inte Onsmans Het licht in den nacht (1917), Pastor Bonus (1918) van Henri ’t Sas, Menske (1920-1921) van Ysbrand Vissel en De groote waanzin (± 1930) van Jan Grosfeld. Daarbij gaat het niet om de artistieke kwaliteit van de dramatische tekst, maar veeleer om een analyse vanuit cultuurhistorisch en -sociologisch perspectief.

Kort CV:

Dr. Ad van der Logt studeerde Nederlands en theaterwetenschap en werkte 27 jaar als leraar Nederlands in het voortgezet onderwijs. Vanaf  1999 combineerde hij zijn docentschap met het opleiden van studenten aan de universitaire lerarenopleiding ICLON te Leiden. Sinds 2004 is hij lerarenopleider en nascholer aan voornoemd instituut. In 2008 promoveerde hij in Amsterdam op Het theater van de nieuwe orde. Een onderzoek naar het drama van Nederlandse nationaalsocialisten. Een boek over de reflectie van de Eerste Wereldoorlog in het Nederlandse theater van het interbellum is in voorbereiding.

Dr. A. (Aris) Gaaff

‘Financiering van de Eerste Wereldoorlog, een excursie naar de financiële slagvelden van de Grote Oorlog’

De Eerste Wereldoorlog heeft niet alleen miljoenen mensenlevens gekost, maar ook miljarden verslonden, zowel in Marken als in ponden, franken, dollars of om het even in welke andere munteenheid. “Geld spielt keine Rolle” was het adagium van alle strijdende partijen, uiteraard in de eigen taal uitgesproken.

In deze lezing wordt ingegaan op manier waarop oorlogvoerende landen voorzagen in de financiering van de oorlog, de creatieve middelen die hierbij ingezet werden, de beperkingen die er toch ook waren en de cultuurverschillen tussen staten. Daarnaast komt de financiële nasleep aan de orde, die zich veel langer uitstrekte dan de oorlog zelf. Tenslotte wordt de balans opgemaakt en trekken we algemene conclusies.

Kort CV:

Dr. Aris Gaaff werkt bij het onderzoeksveld Regionale Economie en Ruimtegebruik van het LEI, onderdeel van Wageningen UR. Zijn specialismen zijn overheidsfinanciering, beleidsinformatie en maatschappelijke kosten-baten analyse. Naast zijn werk verricht hij onderzoek op het gebied van de geschiedenis van internationale financiën en herstelbetalingen.

Drs. R.H.B. (Rob) Jansen

‘Graf Georg von Hertling (1843-1919), de onbekende Duitse kanselier in de Eerste Wereldoorlog’

Verre weg de bekendste Duitse kanselier in de Eerste Wereldoorlog is Theobald von Bethman Hollweg. Na zijn aftreden werd Graf Georg von Hertling gevraagd om kanselier te worden. Na eerst te weigeren, wordt hij toch op 1 november 1917 Duits kanselier. Makkelijk heeft hij het niet. De feitelijke macht ligt bij het duo Von Hindenburg en Ludendorf. In de literatuur over het laatste oorlogsjaar komt de naam Von Hertling zelden voor. Een goede reden om aandacht te besteden aan deze één na laatste en onbekende Duitse kanselier in dat laatste oorlogsjaar

Kort CV:

Rob Jansen (1945) heeft farmacie gestudeerd en was van 1975 – 2006 apotheker te Utrecht. Naast bestuursfuncties in de gezondheidszorg en op het terrein van de farmacie heeft hij  vanaf zijn middelbare school zich, naast andere interesses, bezig “The Western Front Association Nederland” en heeft voor deze vereniging een aantal gehouden met de geschiedenis van de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Hij is lid van lezingen verzorgd.

J.H.J. (Hans) Andriessen

‘De ondergang van de Duitse vloot te Scapa Flow’

Het eind van de oorlog vond de Duitse Hochsee Flotte in staat van chaos bijeen, Er was muiterij uitgebroken en ‘matrozen raden’ hadden het bevel overgenomen. In die chaotische periode werd de wapenstilstand gesloten en kreeg de Hochsee Flotte bevel zich naar zee te begeven om geïnterneerd te worden. Op 19 November 1919 verliet de eens zo trotse vloot, onder commando van Schout bij Nacht Herman Ludwig Reuer, met in totaal 71 schepen de thuishaven om op 26 November te Scapa Flow ten anker te gaan. Ze zou daar zo’n acht maanden verblijven. Op de ochtend van de 21e Juni 1919 zagen passagiers van een toevallig passerende passagiersboot tot hun stomme verbazing het ene na het andere Duitse schip voor hun ogen in de diepte verdwijnen. Zij waren getuige van de ondergang van de voorheen zo trotse Duitse Hochsee Flotte. Hans Andriessen geeft in zijn lezing een getrouw beeld van de gebeurtenissen die tot deze ‘zelf vernietiging’ hebben geleid en licht e.e.a met een powerpoint presentatie toe.

Kort CV:

Hans Andriessen is historisch publicist, schreef een groot aantal artikelen en acht boeken over de Eerste Wereldoorlog,. Bekende titels zijn ‘De Andere Waarheid’, ‘Keizer Wilhelm II’ en ‘De Mythe van 1918’. Zijn boek ‘De Eerste Wereldoorlog’ haalde een oplage van ca 400.000 exemplaren, en werd in 13 talen uitgegeven. Hans Andriessen is oprichter en voorzitter van de Stichting Studiecentrum Eerste Wereldoorlog en redacteur van de serie ‘De Grote Oorlog, Kroniek 1914-1918’ waarvan tijdens de Studiedag het 22ste deel wordt gepresenteerd.

overzicht: