Interneringsoord Fort Wierickerschans 1915-1917

Midden in het groene hart ligt een fort tussen de weilanden en middenin het water. Fort Wierickerschans bij Bodegraven op 25 km afstand van Leiden.

Stadhouder Willem 3 gebood in 1673 van de Wierickerschans een echt bastion te

maken met 250 soldaten als permanente bezetting.

Tijden de 1ste Wereldoorlog werd fort Wierickerschans een interneringsoort en werden er in het fort Engelsen, Fransen en Duitsers geïnterneerd.

Op 14 januari 1915 reisden 38 Britse en 1 Franse officier, die als vertaler werkte, van Groningen naar het Fort gebracht. De geïnterneerden verbleven in de opslagloodsen. Een detachement van maar liefst 180 man werd voor de bewaking ingeschakeld. De staat van beleg werd in Bodegraven afgekondigd en Baron J.M.van Boecop een gepensioneerde majoor van de cavalerie werd tot commandant benoemd. De macht van de burgemeester werd daarmede ingeperkt.

In het begin werden er strenge regels toegepast, maar later werd een wat soepeler beleid toegepast. Het kruithuis werd gebruikt voor recreatie. Er werd gevoetbald, op het binnenplein werden twee tennisbanen aangelegd en er werden regelmatig lezingen, toneel en muziekuitvoeringen georganiseerd, ook mocht er gezwommen worden in de fortgracht mits de zwemmers beloofden niet aan de overkant de kant op te klimmen. Toch werden er, met enige regelmaat wel pogingen gedaan om te ontsnappen, maar meestal werden ze weer opgepakt. Zo werd er een tunnel ontdekt, die was gegraven en al 6 meter lang was. De enige succesvolle ontsnapping was op 2 augustus 1915 toen 2 Britse luitenants Pital en Eastwood ‘s nachts wisten te ontsnappen. De burgemeester kreeg een brief van ze die in het archief nog bewaard wordt en luidde:

 

“Älthough it was necessary to take a somewhat informal leave from Holland. I can assure you that mr.Eastwood and I together with the officers still interned, are very grateful for all the kindness, which we have received from the Dutch during so many months”. .

 

In december 1915 kregen de Britten meer vrijheden als ze hun erewoord gaven niet te zullen ontsnappen. Alle nog aanwezige Britten maakten hier gebruik van en vertrokken in januari 1916 naar hotels, pensions enz. Een van hen Charles Morgan zou zijn ervaringen op het front later verwerken in een roman, “THE FOUNTAIN”, dat in 1932 een bestseller werd.

Kort erop werden er in het fort regelmatig kleine groepen Duitse officieren geplaatst die bleven tot 1917.

In die tijd waren er meerdere spanningen tussen de bewakers en de Duitse geïnterneerden. Na een vechtpartij weigerden enkelen officieren de bevelen van commandant van Boecop op te volgen. Als gevolg hiervan moesten zij voor de Nederlandse krijgsraad terecht staan.

Er waren veel vluchtpogingen en een was wel heel bijzonder.

Luitenant Reiche Eisenstock verstopte zich in de hutkoffer van een van zijn collega officieren die terug naar Duitsland mocht. In Gouda stapte hij uit de koffer maar helaas voor hem, na een paar kilometer werd hij weer opgepakt. In april 1917 gaf ook de Duitse regering toestemming aan Duitse officieren om hun erewoord te geven en op 4 mei 1917 verlieten ook de Duitse officieren Fort Wierickerschans en commandant van Boecop trad weer uit dienst om van zijn pensioen te gaan genieten.

Kortom Fort Wierickerschans is een fort met geschiedenis en zeker een bezoek waard, Er zijn rondleidingen over de geschiedenis van Fort en omgeving en door staatsbosbeheer over de natuur,

Openingstijden: dinsdag tot en met zondag van 12 tot 16 uur. Het fort zelf is de gehele dag open.

Maandags gesloten. Telefoon 0348-689500

 

Bron Gooien Eemlander. Staatsbosbeheer en diverse sites Internet.

J. Reinders

overzicht: