Inleiding

Een aantal jaren geleden kocht de heer J. Kleinhans uit Zeist, donateur van de SSEW, ongeveer 400 brieven via een veiling op het internet. Hij bleek de hoogste bieder en kreeg zodoende de brieven in handen.

Het zijn brieven van een poilu (naam voor een bebaarde franse soldaat uit de Eerste Wereldoorlog). Hij heeft de gehele Eerste Wereldoorlog gediend als soldaat.
Heel bijzonder is ten eerste dat de brieven dateren van 1914 t/m 1918 en ten tweede dat al die brieven beantwoord werden door zijn vrouw en soms zijn dochters en ten derde dat hij de oorlog overleefd heeft, getuige brieven na 11 november 1918.


enveloppe van een brief De betreffende soldaat heette Auguste Chanson. Zijn vrouw heette Berthe en zijn dochters Yvonne en Jeanne.

Hij stuurde zijn brieven naar het volgende adres (zie kopie van een enveloppe):

Madame Chanson Berthe
Dampierre Sur - Vingeanne (zie een van onderstaande kaartjes)
Champagne Sur - Vingeanne
Côte d’Or.

Als afzender schreef hij:

Chanson Auguste
10ème Régiment d’infanterie
6ème Compagnie
ST’G3. Op het poststempel stond steeds TRESOR et POSTES 53 (Veldpost).

Aan het einde van de oorlog mocht dat niet meer. Toen werden groene briefkaarten verstuurd waarop je kon invullen welke lichaamsdelen niet meer functioneerden en of je nog wel langer leefde…

Van de heer Kleinhans mocht ik net zoveel brieven uitzoeken als ik wilde. Hij heeft meegeholpen om een selectie te maken uit de vele brieven die beschikbaar zijn.
Dat ging volkomen willekeurig; het enige waar we op letten was de datum en de antwoorden van het thuisfront uit Dampierre. Voorts letten we ook scherp op opmerkingen die met de daadwerkelijke strijd te maken hadden. Auguste Chanson was een eenvoudige keuterboer nabij Dijon. Van de willekeurig uitgezochte brieven en documenten heb ik er een aantal uit het Frans vertaald en er volgen er nog meer.
Het valt op dat Berthe en Yvonne een mooi handschrift hebben (vertaalt gemakkelijk) maar dat kun je van Auguste niet zeggen: met de interpuncties neemt hij het niet zo nauw. Zinnen lopen zonder punt in elkaar over en ze lijken in grote haast met potlood geschreven. Begrijpelijk aan het front. Het gekopieerde origineel voeg ik hierbij, zodat de lezer mee kan kijken.

Paul J. Jongebreur.

Klik op de onderstaande kaart om deze te vergroten.

kaart Frankrijk met Dampierre

 

overzicht: