Frankrijk, WO1 en Postzegels

Door: L.A.H. Messelaar

Inleiding

Postzegels en poststukken [1] met betrekking op WO I, en de lange nasleep, van Frankrijk en de Franse Gebieden [2] zijn in overvloed aanwezig. Er is zoveel materiaal te vinden dat het nauwelijks mogelijk is een compleet overzicht te geven. Sommige geven vaak een volstrekt vergeten stukje geschiedenis weer, anderen weerspiegelen de tragiek en menselijk drama. Ondergetekende wil zich in de eerste plaats beperken, behoudens uitzonderingen, tot de serie zegels van het type Semeuse Fond Plein [3], de zaaister, een zegel die iedereen wel kent, want ook tegenwoordig nog staat de gebruikte afbeelding op de zegels, nog steeds op de Franse Euromunten. Het ontwerp voor de zegel is al ruim voor de WO I gemaakt en is vanaf 1907 gebruik genomen, en er zijn een groot aantal verschillende frankeerwaarden gebruikt, waarvan het laatste exemplaar nog in 1941 is uitgegeven! Het is daarmee de langstlopende emissie van Frankrijk. Het is de bekende Marianne met de Frygische muts en kokarde op de barricade in een nieuwe gedaante geworden. De zaaister die bij zonsopgang (de nieuwe dag in het voorjaar in een nieuwe eeuw) het land inzaait. Kortom één en al symboliek en chauvinisme. En als de Fransen geweten hadden wat hun te wachten stond in de komende decennia dan was het misschien wel een erg optimistisch idee. De zegels waar het voornamelijk om gaat zijn die van de 1e emissie vanaf 1907. (Zie tabel I onderaan de tekst.)

Bij aanvang van de oorlog wordt meteen besloten een toeslagzegel uit te geven voor het Rode Kruis ten bate van de oorlogsslachtoffers. In eerste instantie wordt gekozen voor nr. 137 0,05 c groen, met een opdruk, er wordt een proefdruk met opdruk + 5c vervaardigd. Deze zegel wordt nooit in gebruik genomen. Er zijn een zeer beperkt aantal exemplaren bewaard gebleven.

Er wordt uiteindelijk gekozen voor nr. 138 0,10 c rood. Aangezien de vervaardiging van een definitieve emissie enige tijd in beslag neemt, wordt eerst een zegel met opdruk vervaardigd (146) en gevolgd door een definitief ontwerp (147). Beide zegels worden in 1918 uit omloop genomen. Het zijn de eerste toeslagzegels uitgegeven in Frankrijk. In 1915 wordt ook een zegel ingebruik genomen in het toenmalige Franse protectoraat Marokko [4].

Nr. 137, 146, 147 en de opdruk Maroc

Elzas-Lotharingen

Aan het begin van de oorlog wordt door de Franse legers een gedeelte van de verloren departementen Elzas en Lotharingen in de Frans-Duitse oorlog van 1870 heroverd. Het gehele gebied blijft onder militair bestuur, maar er worden een in aantal steden o.a. Dannemarie, Thann, Massevaux en Wesserling postkantoren ingericht voor het civiel postverkeer. De gebruikte postzegels zijn uiteraard Frans en worden voorzien van een speciaal stempel.

De gebruikte stempels

 

Een zestal zegels type Semeuse

 

Er zijn ook nog proefdrukken bekend en zeer zeldzaam van bovenstaande zegels met de opdruk “Réoccupation Franḉaise en Alsace” wat letterlijk vertaald betekent herbezetting. En dat is nogal curieus. Er is toch hoogstens sprake van een herovering of niet? Gebruikt zijn de NRS. 137, 138, 139, 140, 146 en 147.

Drie stuks type Blanc

Censuur

Voor de post naar het buitenland wordt censuur ingesteld, brieven e.d. mogen worden geopend, gelezen en worden vervolgens weer doorgestuurd. Enveloppen worden weer dichtgeplakt met controlestrookjes. Twee aardige poststukken. Een mooie geïllustreerde enveloppe, Dieu protegés la France, nr. 140 0,25 blauw met censuurstrookje en bijbehorende stempels op voor en achterzijde(5), verzonden van Lot-et-Garonne naar Roermond. Het is toch altijd weer opmerkelijk dat elke oorlogvoerende partij altijd schijnt te denken dat zij het alleenrecht hebben op de bescherming van het Opperwezen. Een tweede enveloppe met censuurstrookje heeft waarschijnlijk een veel tragischer achtergrond, de geadresseerde was het Internationaal bureau van het Rode Kruis in Genève, gericht aan de” Service des disparu”, de vermisten.

Controlestempels censuur

 

De post van en naar het thuisfront

Militairen mochten hun binnenlandse post versturen tegen gereduceerde tarieven, de “Franchise Militaire” en/of gebruik maken van speciale briefkaarten en “Carte-Lettre”. Ook werden er frankeerzegls met opdruk gebruikt.

En er werd een reeks speciaal daarvoor gedrukte exemplaren gebruikt.

 

Carte-Lettre

De brief is gericht aan een soldaat “ergens” aan het front , de afzender wist slechts dat de brief verstuurd moest worden naar Secteur Postal 179.

Enveloppe naar krijgsgevangenkamp in Duitsland, verzonden middels het Rode Kruis.

 

 

Een aardig voorbeeld is ook onderstaand briefstukje met het stempel “K.D. Feldpostexped.”. Verzonden in week 22 van 1914. Het betreft hier een stempel gebruikt door het Duitse leger gebruikt in de militaire bezetten gebieden van Noord-Frankrijk voor de post naar het thuisfront, waarbij er kennelijk gebruikt gemaakt werd van Franse zegels. Helaas geen complete enveloppe.

Een bijzonder fraai stuk is de ansichtkaart met speciaal stempel U.S Army Post, verzonden 4 juli 1919 door een kennelijk nog niet gerepatrieerde Amerikaanse militair.

Tekorten, distributie en ondersteuning

In tijden van oorlog en ook na afloop, ontstaan zoals bijna altijd tekorten aan van alles, het handelsverkeer stagneert, de oorlogsproductie slokt onevenredig vaak veel essentiële grondstoffen zoals metalen op, tekort aan arbeidskrachten, enz. enz. De duikbootoorlog is daar natuurlijk in belangrijke mate debet aan. Diezelfde (onbeperkte) duikbootoorlog en het beruchte Zimmermann [5] telegram zijn ten slotte de katalysatoren geweest voor de deelname van de Verenigde Staten aan de oorlog. Een aardig voorbeeld is een distributie kaart, voorzien van een speciaal zegeltje.

Voor- en achterzijde distributiekaart

In tijden van oorlog en ook na afloop, ontstaan zoals bijna altijd tekorten aan van alles, het handelsverkeer stagneert, de oorlogsproductie slokt onevenredig vaak veel essentiële grondstoffen zoals metalen op, tekort aan arbeidskrachten, enz. enz. De duikbootoorlog is daar natuurlijk in belangrijke mate debet aan. Diezelfde (onbeperkte) duikbootoorlog en het beruchte Zimmermann telegram zijn ten slotte de katalysatoren geweest voor de deelname van de Verenigde Staten aan de oorlog. Een aardig voorbeeld is een distributie kaart, voorzien van een speciaal zegeltje.

In 1916 wordt door de Franse Posterijen in een bulletin het gebruik van het zogenaamde papier CG aangekondigd. Voor postzegels en zeker voor bankbiljetten worden over het algemeen hoogwaardige en duurzame papiersoorten gebruikt. Aan de grondstof, cellulose ontstaan tekorten. De posterijen gaan over op kwalitatief minderwaardige soorten papier, het papier Grande Consommation. Te gebruiken voor de series courante in de meest gangbare tariefsklassen. De meest gebruikte en goed herkenbare is het gele, dikkere papier met een relatief grovere vezel. Op de vellen papier verschijnt, want genoemd wordt het manchette GC.

Een heel ander verhaal vormt de Timbre- Monnai .Aan het einde van de eerste Wereldoorlog en de jaren daarna is er sprake van een ernstig tekort aan edel- hafedelmetalen zoals goud, zilver, koper en tin. Er ontstaat mede daardoor een gebrek aan kleingeld (muntjes) in het dagelijks geldverkeer. Wellicht kunnen vakantiegangers richting Italië in de nadagen van de lire zich nog herinneren dat je vaak als wisselgeld als het minimale nominale bedragen betrof, je snoepjes e.d. ontving. Ook als gevolg van de enorme inflatie en tekort aan muntgeld. Vanuit de private sector wordt men dan heel creatief in het verzinnen van alternatieve ruilmiddelen. Geld is tenslotte niets anders dan een economisch ruilmiddel.

Men gaat o.a. postzegels gebruiken. Postzegels hebben evenals geld een intrinsieke waarde. Het zijn tenslotte niets anders dan papiertjes die we bij het postkantoor kopen en daarmee een betalingsbewijs zijn voor een nog te later te bepalen moment/plaats voor het verrichten van een dienst, namelijk het bezorgen van een poststuk. En dat is natuurlijk ook de reden dat zegels zeer langdurig frankeergeldig blijven, ook lang nadat de emissie is beëindigd. Ten slotte mag je de post ook hier in Nederland met zegels van decennia terug, mits je omgerekend maar het huidige tarief aanhoudt.

Er is één probleem, postzegels zijn een fragiel, fragiel materiaal, en als een klein stukje papier door vele handen gaat, hoef ik u niet vertellen wat de gevolgen zijn. Het zijn dan ook de grotere warenhuizen, banken en anderen die daarvoor weer oplossingen bedenken om een en ander te “verduurzamen”. Men stopt een of meerdere zegels in een doorzichtig zakje, plakt ze op een karton, of maakt reclamemuntjes van aluminium (kennelijk was dat nog wel beschikbaar) met op de achterkant een postzegel geplakt. Van voornamelijk de laatste categorie is nog het nodige materiaal aanwezig, maar wel moeizaam te vinden. In de afbeelding een reclamemuntje van de bank Credit Lyonnais met Semeuse 137 op de achterzijde.

Vanaf 1917 worden drie series in 1917,1922 en 1926 met toeslag ten bate van de oorlogswezen, thema’s van de zegels zijn de treurende weduwen met haar kind en de arme vrouw die het werk op de boerderij moet overnemen en natuurlijk heroïsche Marianne’s en dergelijke. En of het allemaal erg viel hielp om het verdriet en verlies te verwerken is maar de vraag… Laat staan dat al die vrouwen die tijdens de oorlog het werk in de fabrieken en op het land of waar dan ook na afloop van de oorlog stemrecht kregen! [6]

Regeringen in ballingschap

In de eerste jaren van WO I wordt op de Balkan hevig gevochten. Bulgaarse en Oostenrijkse troepen (onder Duitse leiding) veroveren Servië en Montenegro, ondanks hulp van onder meer Franse militairen ondersteuning. De Servische regering wijkt samen met resterende militaire troepen uit naar het Griekse eiland Korfu. Daar worden zegels gebruikt met een stempel Postes Serbes. De opdruk (stempel) wordt na dat de zegels op het betreffend poststuk zijn aangebracht, op de zegels afgedrukt. Op losse zegels zul je dan ook uitsluitend een fragment daarvan aantreffen. Het complete stempel komt dan alleen ook maar voor op strookje van twee of meer zegels of een compleet briefstuk.

In Bordeaux wordt een regering in ballingschap gevestigd van Montegro. Ook deze maakt gebruik van de zegels Semeuse. Deze worden voorzien van de opdruk Service Postal de Montenegro Bordeaux. Waarom overigens de beide overheden gebruik maakte van Franse zegels, daarop moet ik het antwoord schuldig blijven. Ik kan daar wel wat redenen bij bedenken, maar een en ander blijft speculatief.

Strook van drie nr. 140

Een paar Franse gebieden [7]

Zoals ik al in de inleiding aan gaf een ruim begrip. Ik zou het filatelistisch gezien willen definiëren als die plaatsen, landen en gebieden waar Franse zegels of speciale opdrukken en/of stempels worden gebruikt, vallen onder dit begrip. Ondergetekende heeft zich beperkt tot het Midden-Oosten en een paar plaatsen in en rond de Middellandse zee.

Al in 1916 wordt door de Fransen en de Engelsen het vooralsnog geheime en beruchte Sykes-Picot verdrag gesloten, waarbij grote delen van het Ottomaanse rijk maar alvast worden verdeeld tussen beide landen, met voorbijgaan van de plaatselijke bevolking. [8] Bijgaand kaartje geeft een overzicht van de verdeling. Het Franse deel bestaat voor het grootste deel uit het gebied bekend staande als de Levant, een gebied waar Frankrijk vele historische en economische [9] banden mee heeft. Het is dan ook dit gebied waar de Fransen in en na de oorlog de meeste militaire en politieke activiteiten ontplooien.[10]

Castellorizo

Een prachtig voorbeeld van deze boeiende geschiedenis, schuilende achter kleine rechthoekige stukjes papier, vormen de zegels van het eilandje Castellorizo.Het eilandje Castellorizo is 9 km2 groot en telde in 2011 500 inwoners. Een broodkruimeltje op de wereldbol. Maar kennelijk van strategisch belang, het ligt op steenworp van de Turkse zuidkust en behoort het ten dage tot het meeste oostelijk stukje grondgebied van Griekenland. In 1912 tijden de oorlog tussen Italië en het Ottomaanse rijk vragen de inwoners van het eiland de Italianen het eilandje te bezetten en te worden geannexeerd dor dat land. Dit wordt geweigerd. In 1913 verklaren de bewoners zich onafhankelijk en de Turkse gouverneur en het garnizoen worden gevangen gezet. In augustus sturen de Grieken alsnog een gouverneur vergezeld van enige soldaten. Maar in oktober 1915 worden ook deze weer van het eiland verjaagd.

Twee maanden later stuurt de Franse marine een oorlogsschip [11] en bezet het eilandje. In 1921 verlaten de Fransen het eiland, bij de vredesonderhandelingen wordt het toegewezen aan Italië. Om dan na nog de nodige verwikkelingen, gedurende WO II wordt het eilandje ook nog een keer door de Britten veroverd om uiteindelijk in 1947 bij de vredesonderhandelingen na WO II uiteindelijk aan Griekenland te worden toegewezen. En dat allemaal voor een onbenullig zandkorreltje.

Cilicie

Cilicie, de streek in het zuidoosten van Turkije, tegen de grens met Syrië, wordt in 1919 bezet door Franse troepen, in 1921 wordt het gebied weer teruggeven aan de nieuwe republiek Turkije. Ook hier wordt aantal postzegels in gebruik genomen met opdrukken met waarde aanduiding in de plaatselijke valuta.

Er worden in 1920 een aantal zegels uitgegeven met de stempels B.N.F. Base Navale Franḉaise, O.N.F. = Occupation Navale Française en O.F. = Occupation Franḉaise.

Libanon

Een gebied wat aanzienlijk langer onder Frans bestuur blijft staat is het huidige Libanon, het wordt in 1920 aan Frankrijke toegewezen, als mandaatgebied. In 1945 wordt het een zelfstandige republiek. Hier verschijnt ook een opschrift in het Arabisch.

Syrie

Ook in 1919 wordt Syrië bezet door de Franse troepen en in 1923 wordt het mandaatgebied. In 1944 verlaten de Fransen het gebied en wordt Syrië een zelfstandige republiek. Er wordt gebruik gemaakt van verscheidene typen Franse zegels met diverse opdrukken. Van een “beperkte” selectie een paar afbeeldingen.

T.E.O. Territoire Occupation Franḉaise

O.M.F. Occupation Militaire Franḉaise

 

 

Zegels voor gebruik van luchtpost worden voorzien van een opdruk (stempel) PAR AVION

Memel

Om terug te keren naar Europa, het oostelijkste stukje van Oost-Pruisen, het Memelland wordt vanaf 1920 onder toezicht van de Volkenbond geplaatst en er worden Franse troepen [12] naar toe gestuurd. In 1923 verlaten deze het gebied, onder druk van het inmiddels zelfstandige Litouwen, die het gebied opeist. In 1939 wordt het gebied op “verzoek” van een zekere A.H. te Berlijn weer Duits tot aan het eind van WO II. Ook hier worden Franse zegels in gebruik met een hele reeks opdrukken. Een paar voorbeelden.

Vrede van Versailles

Het is natuurlijk een fictie dat op de dag van de wapenstilstand 11 november 1918 een vredige rust over Europa en de rest van de wereld daalde, evenmin als dat gebeurde bij de ondertekening van het verdrag van Versailles in 1919. Zoals Geert Mak in zijn Tv-documentaire “In Europa” opmerkt, het is misschien pas afgelopen in 1989 bij de val van de Berlijnse Muur en ineenstorting van de Sovjet-Unie. Twee uitspraken gedaan op 4 augustus 1914, de dag waarop de eerste Wereldoorlog begon waren wellicht van profetische gave. Sir Edward Grey, de Engelse minister van Buitenlandse Zaken sprak: “Het licht gaan uit in Europa. We zullen ze in ons leven niet meer te zien branden”. De Duitse chef-staf van het Oberkommando des Heren, generaal Von Moltke sprak over “Een worsteling, die de loop van de geschiedenis voor de eerstvolgende honderd jaar zou bepalen. ” Ze kregen gelijk. Voor de verzending van de post was er kennelijk een speciaal postkantoor ingericht voor de afgevaardigden.) De tekst van het stempel luidt: “Congres de la Paix” datum 7 mei 1919.

Oorlogsschulden

De staatsschulden zijn tijdens de oorlog tot astronomische hoogtes gestegen, Engeland gaf tijdens de oorlog per jaar 50 keer zoveel uit als normaal. Voor Frankrijk was het niet veel anders. [13] Het waren vooral de Verenigde Staten die grootschalig leningen aan de geallieerden hadden verstrekt. Een (deel) daarvan werd teruggevorderd van Duitsland door de herstelbetalingen. Ter aflossing werd door de Franse regering in 1927 een speciale belasting geheven op tabak, diverse grondstoffen en op postzegels. Er werden vanaf 1927, vijf series met toeslag uitgegeven de zgn. “Caisse d’Amortissement” met speciale toeslag.

Overzicht van de gehele emissie, gesorteerd naar soort afbeelding.

Herdenking

De oorlog wordt natuurlijk herdacht. Voor generaties is en blijft het de meest traumatische periode van hun leven. In elk Frans dorpje, hoe onooglijk ook staat wel een monument voor de gevallenen. Met daarop de namen van vele jonge mannen, hele families. En er worden met regelmaat postzegels uitgegeven met betrekking hierop. Slechts een paar voorbeelden. Drie zegels ter herdenking van de 40,50 en 60 jarige herdenking van de slag bij Verdun in 1916.

  

En in Parijs werd in 1938 nog een monument onthuld voor koning Albert I, de opperbevelhebber van de Belgische strijdmachten.

Vervalsingen

Helaas tref je in de filatelie natuurlijk ook vervalsingen aan. Meestal gaat het dan om zeer zeldzame zegels met een hoge waarde, maar soms ook wat je maar moet noemen fantasiezegels, gemaakt door iemand die je wilt laten geloven dat “die ook bestaan”. Een drietal voorbeelden. En als curiositeit voor een verzamelaar toch ook weer aardig.

De twee zegels 0,05c oranje en 0,20c lilas zijn pas ná de wereldoorlog uitgegeven (1922 en 1924). Het betreft hier gebruikte en dus afgestempelde zegels. De opdruk “Oberkommando der Wehrmacht” in gotisch schrift is over de afstempeling heen aangebracht. De maker had dus zeker niet de kwaliteiten van de meester-vervalser van schilderijen Han van Meegeren.

Verantwoording

Ondergetekende is er zich van bewust, dat er ongetwijfeld wellicht onduidelijkheden, omissies en dergelijke in bovenstaand verhaal kunnen zijn. Ik kom zelf vaak genoeg weer voor verrassingen te staan. Aanvullingen, verbeteringen, suggesties zijn meer dan welkom. Bovenstaande is ook maar een selectie van het vele materiaal wat er bestaat. Mede beperkt door het feit dat mijn eigen verzameling nog zeker niet compleet is, en wel ook wel nooit zal worden. Alle afbeeldingen zijn afkomstig uit eigen collectie, het kaartje Sykes-Picot verdrag en de afbeelding van de Engelse versie van het Verdrag van Versailles, zijn afkomstig van het publiek domein op internet.

Laurens A.H. Messelaar

+31-(0)36-5300565

laurensallard@gmail.com

Literatuur en websites

Catalogus Yvert Deel 1 2012

Yvert Speciaal Catalogus Timbres de France deel 2 1982

Les Timbres Poste au type Semeuse Camée de 1907 Deel 1 Storch en Franḉon

Yvert Timbres des Colonies Franḉaises 1904

Yvert Catalogus Carnets de France deel 1 2005

Ancoper Timbres perforé derde druk

Mauray,Cérès & Dallay Deel 1 2009

Les Entiers Postaux Storch, Franḉon et Sinais 7e druk 2005

 

www.semeuse.com/140_usage_non_prevu.html

cartesfm1418.pagesperso-orange.fr

nl.wikipedia.org/wiki/Louis-Eug%C3%A8ne_Mouchon

www.porte-timbres.com/index.html

collectiondemonnaie.net/timbresmonnaie

timbreposte.free.fr/mag-timbre/la-semeuse/la-semeuse.html#haut

www.oscar-roty.fr/roty/deutch/menu/menudeu.html

 


 

[1] Brieven, briefstukjes, briefkaarten enz.

[2] De term Franse Gebieden is een ruim begrip, eigenlijk moet je onderscheid maken tussen de gekoloniseerde gebieden. Waarbij Algerije weer een aparte positie inneemt, de tijdens WO I bezette gebieden en/of protectoraten, mandaatgebieden, buraux franḉais en de huidige Departements d’Outre-Mer.

[3] Ook wel bekend onder Semeuse Camée.

[4] In 1912 is bij het verdrag van Fez, het sultanaat verdeelt in een Frans en Spaans Marokko, pas in 1956 wordt het een onafhankelijk koninkrijk.

[5] Barbara Tuchman, schrijfster van het wereldbefaamde boek “Kanonnen van augustus”, heeft ook hierover een voortreffelijk werkje over geschreven

[6] Het algemeen stemrecht voor vrouwen wordt in Frankrijk pas in 1944 ingevoerd. Opmerkelijk genoeg kregen de vrouwen in België in 1921 stemrecht voor de gemeenteraden, uitzondering waren de oorlogsweduwen, deze kregen wel algemeen stemrecht.

[7] Er is een selectie gemaakt, er is nog veel meer.

[8] En dat een hele eigenwijze, briljante en kleurrijke Britse officier, er een andere mening op na hield konden ze ook niet voorzien.

[9] Frankrijk heeft in deze gebieden ook al decennia ook al zgn. “buraux Francais”.

[10] Het huidige Israel krijgt in dit verdrag een status aparte.

[11] De kruiser Jeanne d’Arc

[12] Er zijn ook Britse legereenheden naar toe gestuurd, in het kader van de “secret war” tegen de Sovjets ter ondersteuning van de “Witten”, zoals ook naar Moermansk en Wladiwostok enz.

[13] De Franse uitgaven voor de oorlog worden geschat op $28.200.000.000 in nominale waarde in deze periode!!!!

Bijlage. Overzicht van de 1e emissie Semeuse Fond plein 1907-1924

Daar waar de jaartallen ontbreken, heb ik deze niet kunnen achterhalen.

 

TABEL I 1E EMISSIE
NR   WAARDE KLEUR TYPE   JAAR
137 A 0,05 groen I   1907
137 A 0,05 donkergroen I    
137 A 0,05 geelgroen I    
137 A 0,05 blauwgroen I    
137 B 0,05 groen II A 1910
138 A 0,10 rood I A 1907
138 A 0,10 donkerrood I A  
138 A 0,10 roodoranje I A  
138 A 0,10 scharlaken I A 1907
138 B 0,10 rood I C 1910
138 C 0,10 rood II   1919
139 A 0,20 bruinlilas I   1907
139 A 0,20 bruinlilas donker I   1907
139 A 0,20 bruinrood I   1907
139 B 0,20 bruinlilas III   1923
139 C 0,20 bruinlilas IV   1924
140 A 0,25 blauw I A 1907
140 A 0,25 donkerblauw I A  
140 A 0,25 blauwzwart I A  
140 A 0,25 blauw metallic I A  
140 A 0,25 lichtblauw I A 1916
140 A 0,25 bleekblauw I A  
140 B 0,25 lichtblauw I B 1921
140 C 0,25 blauw II   1924
140 D 0,25 blauw III A 1923
140 E 0,25 blauw III B 1924
140 F 0,25 blauw III C 1923
140 G 0,25 blauw IV   1920
141   0,30 oranje I   1907
141   0,30 geeloranje I    
141   0,30 donkeroranje I    
142 A 0,35 violet I   1907
142 A 0,35 bleekviolet I    
142 A 0,35 donkerviolet I    
142 B 0,35 violet II    

overzicht: