Het Duitse beroep op ‘noodweer’ bij de aanval op België in 1914

Voorpagina Brusselse krant Le Soir 4 augustus 1914

Gezien vanuit volkenrechtelijk standpunt

Door: J.H.J.Andriesssen
(Dit artikel verscheen eerder op Historiek.net)

De vraag of Duitsland zich kon beroepen op ‘noodweer’ toen het België binnenviel, is van uitermate groot belang voor het bepalen van de schuldvraag, een onderwerp dat momenteel weer in het midden van de belangstelling staat. Een van de aanklachten die destijds tegen de Duitse keizer werden ingediend luidde dat hij:

“Onder zijn verantwoordelijkheid, door troepen van het Duitse rijk, opzettelijk de neutraliteit van het koninkrijk België is geschonden ofschoon die neutraliteit uitdrukkelijk door het Duitse Rijk was gegarandeerd”

Duitsland beriep zich in 1914 op noodweer en zou zich gedwongen voelen België binnen te vallen na het uitroepen door Rusland van de Algemene Mobilisatie, een mobilisatie gericht tegen zowel Oostenrijk-Hongarije als Duitsland.

In de historiografie van de Eerste Wereldoorlog wordt veelal opgemerkt dat het feit dat Duitsland als eerste tot de aanval overging en België en Luxemburg binnentrok, overduidelijk aantoont dat Duitsland zonder meer en als enige schuldig moet worden geacht aan het begin van de Eerste Wereldoorlog. Verder leest men vaak dat de bewering dat de Russische Algemene Mobilisatie daarvan de reden was, onjuist is. De volgende van juridische zijde gemaakte opmerkingen zijn hierbij van belang.

Download en lees het volledige artikel als PDF-bestand hieronder:

overzicht: