Boekpresentatie 'Hoop op Toekomst, Belgische vluchtelingen in Nederland'

Tekst: Jos van Raan

Op 2 maart jl werd in de Oranjerie op het landgoed van Huis Doorn het boek en de DVD „Hoop op Toekomst, Belgische vluchtelingen in Nederland” gepresenteerd. Het boek is geschreven door Ingeborg Kriegsman. Beide producten werden gefaciliteerd door het Studiecentrum (SSEW). In aanwezigheid van de vele medewerkers aan de DVD, onder wie nabestaanden van de Belgische vluchtelingen, werden het boek en de DVD aangeboden aan de algemeen afgevaardigde van de Vlaamse regering in Nederland, de heer Axel Buyse.

In de begindagen van de Grote Oorlog vluchtten bij van de inval van Duitse legers in de periode aug-okt 1914 in België vele inwoners met familie naar het neutrale Nederland. Ze kwamen terecht in Zeeland en Brabant. Met name in Bergen op Zoom. Een eindeloze rij mensen – meer dan 1 miljoen - trok met wat huisraad en kleren de grens over. In allerijl moest opvang voor deze vluchtelingen geregeld worden. Niet alleen om hen onder te brengen, maar ook om ze eten te geven, voor kleding te zorgen en medische hulp te bieden. In eerste instantie werden veel plaatsen ingericht voor de opvang, zoals leegstaande fabrieken en kerken en ook werden mensen opgevangen bij particulieren.

Toen het oorlogsgeweld in België enigszins tot bedaren was gekomen, keerden velen van hen terug naar hun vaderland. Maar meer dan 100.000 burgervluchtelingen bleven tot aan het einde van de oorlog in Nederland. Het grootste deel bij particulieren. De overigen, die daar geen plek konden vinden of betalen, in vluchtoorden. Met de bouw ervan werd eind 1914 begonnen. Ede, Nunspeet, Gouda en Uden werden de tijdelijke woonplaatsen. Er waren ook kampen ingericht voor geïnterneerde soldaten.

Auteur Ingeborg KriegsmanHet boek gaat over de communicatie die de Belgische burgers met elkaar voerden in de vluchtoorden. Aan de hand van de zogenaamde kampkrantjes, die door de vluchtelingen zelf geschreven, geredigeerd en uitgegeven werden, wordt duidelijk hoe zij leefden en wat hun interesse was. De dagelijkse activiteiten zoals arbeid, sport, handwerken, feesten, maar ook kunst en filosofie komen aan bod. Op de achtergrond lees je over hun zorgen over de achtergebleven familieleden, van wie sommigen in het leger dienden. Ingeborg Kriegsman, die de tekst verzorgde, biedt met „Hoop op Toekomst” een unieke inkijk in hun dagelijks leven.

De DVD laat voor het eerst het hele verhaal zien aan de hand van interviews met nabestaanden en uniek filmmateriaal, afkomstig uit het Eye Filmmuseum in Amsterdam. Ook komen de deskundigen aan het woord die de verhalen in de juiste context plaatsen. Onder regie van Leo van Maaren en producent Frank Herrebout wordt in de film de hele geschiedenis van de Belgische vluchtelingen in Nederland zowel uit Belgisch als uit Nederlands perspectief belicht.

Deze uitgave is ook bedoeld om de problematiek van de huidige vluchtelingen onder de aandacht te brengen. Toentertijd bleek het mogelijk om – hoe moeilijk en vaak ook hoe inadequaat het ook ging – met een bevolking van slechts 6 miljoen toch 1 miljoen oorlogsvluchtelingen onderdak te bieden. Dit besef kan misschien voor onze huidige generatie een begin zijn om wat genuanceerder over het vluchtelingenprobleem van vandaag te oordelen.

Hoop op Toekomst

Belgische vluchtelingen in Nederland

Boek + DVD

Auteur: Ingeborg Kriegsman

Uitgave: W Books en Davidsfonds

Prijs: € 27,50

BijlageGrootte
PDF-pictogram op_hoop_van_toekomst-cover-def.pdf425.77 KB

overzicht: