Boek: Oorlog voor onze gedachten

Auteur: Tames I.

Titel: Oorlog voor onze gedachten, oorlog, neutraliteit en identiteit in het Nederlandse publieke debat, Hilversum
Uitgeverij: Verloren, 2006, 300 p.
Prijs: € 28,-

Recensie geschreven door: Jeannick Vangansbeke (Auteur van De vacante troon van Pilatus)


Ismee Tames promoveerde op het proefschrift ‘Oorlog voor onze gedachten, oorlog, neutraliteit en identiteit in het Nederlandse Publieke debat 1914-1918â?T aan de universiteit van Amsterdam en is erin geslaagd een groot aantal nieuwe feiten weer te geven die haar boek het lezen meer dan waard maken. De slag om de publieke opinie van de neutralen leert immers ook veel over de belligerenten. De Duitse historicus Treitschke merkte op dat de Britten als een oude dief waren die nu hij op pensioen ging diefstal strafbaar wilde stellen. Hoewel al gestorven in 1896 werd Treitschke in de Geallieerde propaganda bij uitstek de woordvoerder van het ‘agressieve Duitse expansionisme’. In Duitsland was hij minder populair! Misschien zagen de Britten wel zichzelf in de spiegel die Treitschke treffend had voorgehouden? Zij deden in alle geval de grootste
moeite hun kolonialisme te verantwoorden. Voor veel Duitsers waren de Britse liberalen hierin hypocriet (Tames, 143).

Bertrand Russell vond oorlogen van geciviliseerde landen tegen niet-geciviliseerde landen gerechtvaardigd, zoals de Europese verovering van Noord-Amerika, maar niet die van twee geciviliseerde landen onderling. Ook in de neutrale landen en de Nederlandse pers bijvoorbeeld, vond die
stelling weerklank. Gezien het feit dat Nederland zelf een grote koloniale macht was, bleef de anglofiele en pro-koloniale stroming de bovenhand hebben.

overzicht: