2. Het voortgezet onderwijs (mavo, havo en vwo), voor de invoering van de basisvorming (1993) en de tweede fase (1998)

Algemene Geschiedenis. Leerboek der algemene geschiedenis

voor het christelijk mulo-onderwijs.

Op bladzijde 117 staat een samenvatting van de vrede van Versailles, hoofdstuk XXX.

Bepalingen:

  • Duitsland moet Elzas-Lotharingen afstaan.
  • Het wordt geheel ontwapend.
  • Het verliest al zijn koloniën.
  • Het moet een geweldige oorlogsschatting betalen. Maar liefst 132 miljard goudmark.

Er wordt weinig genuanceerd ingegaan op de schuldvraag van de oorlog. Toch doen de auteurs een poging op bladzijde 82 om een vorm van relativiteit aan te brengen. In kleine letters staat de volgende tekst: „De voorwaarden waren echter zo zwaar, dat het onwillige Duitsland ze, vooral in de eerste tijd, niet nakomen kon. Hitler heeft hiervan misbruik gemaakt en kans gezien, zich geheel van het „Diktat” van Versailles los te maken”.

Als werkopdracht worden de volgende vragen gesteld over het ontstaan van de Eerste Wereldoorlog.(Een greep uit de vragen)

  1. Welke tijd noemt men de tijd van de gewapende vrede?
  2. Waarom noemt men die tijd zo?
  3. Welke vete bestond er tussen Frankrijk en Duitsland?
  4. Hoe was de verhouding van Duitsland en Oostenrijk tot Rusland? Hoe was dat tijdens het bewind van Bismarck?
  5. Wie won de oorlog der diplomaten?
  6. Welke verbonden kwamen ten slotte tegenover elkaar te staan en welke landen behoorden er toe?
  7. Wat was de aanleiding tot de eerste Wereldoorlog?

Als je voor het mondelinge mulo-examen onder andere de 1e Wereldoorlog had uitgekozen, stelde men de volgende vragen. Ik heb ze als examinator zeer vaak gesteld. (Weer een greep).

  1. Wanneer woedde deze oorlog?
  2. Kun je enige oorzaken noemen?
  3. In welke twee kampen waren de staten van Europa verdeeld?
  4. Wat was de aanleiding tot het uitbreken van de oorlog?
  5. Vertel iets van de Duitse veldtocht in het westen.
  6. Wat versta je onder een loopgravenoorlog?
  7. Wanneer werd de wapenstilstand gesloten?
  8. Waardoor is Duitsland tot capitulatie gedwongen?
  9. Hoe heette de vrede en noem enkele bepalingen eruit.

Op zichzelf geen onaardige benadering in die tijd. Er wordt voldoende kennis aangebracht. Het is een anachronisme om hedendaagse ontwikkelingen in bronnenonderzoek van de Eerste Wereldoorlog op deze methode toe te passen. Schuldvraag en onderhandelingen zonder de overwonnenen waren in de jaren vijftig nog niet aan de orde.

overzicht: