1916, week 47 Het overlijden van keizer Frans Jozef

De moord op zijn neef Frans Ferdinand op 28 juni 1914 in Sarajevo had uiteindelijk tot uit uitbreken van de Grote Oorlog geleid. Nu, ruim twee jaar later, terwijl de oorlog in volle gang was, kwam op 21 november 1916 er een einde aan het leven van Frans Jozef, de keizer van Oostenrijk (en koning van Hongarije). De keizer was al enige tijd ziek. De Nederlandse kranten reageerden verdeeld op het overlijden van Frans Jozef. Het Volk reageerde haast onverschillig, de Nieuwe Rotterdamsche Courant enigszins neutraal en De Telegraaf uiterst lovend.

tekening van keizer Frans JozefHet overlijden van keizer Frans Jozef, hoofd der Oostenrijksch-Hongaarsche monarchie, gisteravond uit Weenen gemeld, kan niet als een gebeurtenis van politieke beteekenis worden aangemerkt. Hij is na een korte ongesteldheid gestorven op ruim 86-jarigen leeftijd, waarvan hij niet minder dan zeventig op den troon van de veeltalige monarchie had doorgebracht.
Twee troonopvolgers vonden vóór hem een gewelddadigen dood, zijn zoon Rudolf die in 1889 zelfmoord pleegde, zijn neef Frans Ferdinand die 28 Juni 1914 te Serajewo met zijn echtgenoote werd neergeschoten. Ook de vrouw van den keizer kwam door een moordaanslag in 1898 om het leven.
Aan Frans Jozef werden persoonlijke deugden toegeschreven, waarvan overigens in zijn regeeringsbeleid weinig te bespeuren is geweest. Ook naar burgerlijken maatstaf heeft zijn langdurige regeering den velen volken welker keizer en koning hij was, niet tot heil gestrekt.

Bron: Het Volk: Dagblad voor de Arbeiderspartij, 22 november 1916

Keizer Frans Jozef overleden.
WEENEN, 21 November. (Korr. Bur.) Een extra editie van de ambtelijke Wiener Zeitung meldt, dat keizer-koning Frans Jozef vanavond om 9 uur in het kasteel te Schönbrunn zacht is ontslapen. De keizer, die op zoo hoogen leeftijd zijn land in een wereldoorlog zag gewikkeld, heeft zijn liefsten wensch, het herstel van den vrede nog te beleven, dus niet in vervulling zien gaan.
Het doodsbericht bereikt ons vlak voor het afdrukken van de courant, zoodat wij met een enkele aanteekening moeten volstaan. Wij herinneren alleen dat keizer Frans Jozef 86 jaar is geworden. Hij was 18 Aug. 1830 te Schönbrunn geboren en kwam op 2 Dec. 1848 in Oostenrijk aan bet bewind, toen zijn oom, Ferdinand I, afstand deed van den troon.
Hij heeft dus bijna 68 jaar geregeerd. Op 8 Juni 1867 werd hij gekroond als koning von Hongarije. Zijn opvolger is aartshertog Karel Frans Jozef.

Bron: Nieuwe Rotterdamsche Courant, 22 november 1916

In de avonduren werd de bevolking door de zorgwekkende berichten over de toenemende koorts ernstig verontrust over den toestand van den monarch. Het avondbulletin liet geen twijfel meer over omtrent de ernst der ziekte.
Trots bleef bij het volk het vaste geloof in het weestandsvermogen van den keizer, voor wiens herstel des avonds in alle kerken, waar zich een geweldige menschenmassa verzameld had, gebeden werd, bestaan.
Het bericht van het overlijden van den monarch verspreidde zich eerst tegen 11 uur in de publieke lokalen en werkte als verlammend op het publiek, dat het bericht nauwelijks gelooven kon. Oogenblikkelijk verstomde overal spel en gezang.
het doodsbericht verwekte overal de diepste verslagenheid. De gebeurtenis werd intusschen ook tegen middernacht door extra bladen bekendgemaakt.

Bron (bericht en afbeelding): De Telegraaf, 22 november 1916

Bekijk de volledige kranten op www.delpher.nl

overzicht: