1915, week 37 Rare strijders

De Nederlanderse volksaard staat bekend een eigengereid en anti-authoriteit. Toch waarschuwde een anonieme brievenschrijver in ‘In Opwaarts’ voor de gevolgen van de eigenwijze houding van de vaderlandse militairen. Zelfs als anti-militarist „walgde hij van de lummelachtige gedragingen” van de soldaten riep ze op om de oorlog toch vooral serieus te nemen. De verslaggever van krant De Tribune had toch een iets andere kijk op het verzet onder de soldaten…

In Opwaarts, het orgaan van den Bond van Christen-Socialisten, schrijft H., te V., in een redactioneel stuk: ‘De Hollandsche volksaard toont in deze dagen een van zijn leelijkste en gevaarlijkste eigenschappen. Telkens duiken er in de verschillende deelen van ons land geruchten op van kinderachtige relletjes en kleinen geest van verzet. Hier dienen wij Christen-anti-militaristen nauwlettend voor te waken. Het zit nu eenmaal in den Hollander om neen te zeggen, als van hooger hand ja wordt geëischt. Alles, wat anti is, heeft bij voorkeur den bijval van den natuurlijken Hollander. Maar waar is de zuivere gezindheid, die zoozeer in onzen strijd noodig is? Wij walgen van de lummelachtige gedragingen van militairen, die hun superieuren durven tarten, doch als het er op aankomt, gedwee een slaafsch het militairistische juk, dat hen slechts naar den vleeze en niet naar den geest drukt, weer op zich te neemen…

Uit ervaring weet ik, dat onze beweging door velen op één lijn met dergelijke optreden wordt gesteld. Christenen, houdt uw geweten zuiver. Uw strijd is heilig en waardig, Uw doel zij niet eigen lust en belang en den bijval der menigte, doch de bevesting van het Godsrijk, desnoods met offer van uw leven.’

Van de bewustheid der in verzet komende soldaten, maken ook wij ons geen illusie. Maar wij vinden het al veel, dat zij in verzet komen en voor bepaalde eischen. Het is een schande van ‘kinderachtige relletjes’ te spreken, waar soldaten aan opgekropte grieven lucht geven. Het is geen kinderwerk, het is bloedige ernst. Niet af te keuren hebben wij die actie, maar te trachten ze inhoud te geven, de soldaten moeten wij bijbrengen dat ze hebben te strijden voor demobilisatie.

Maar wat is eigenlijk de grief van den schrijver? Voor wie lezen kan: dat deze soldaten geen dienstweigeraars zijn! Van ‘een’ middel wordt bij deze menschen de dienstweigering langzamerhand het eenige! Elke actie, die niet gepaard gaat met dienstweigering is ‘een relletje’. Van menschen die zoo oordeelen kan men alleen maar zeggen, dat het hun niet te doen is om resultaten voor het proletariaat, maar om zelfverheerlijking en martelaarschap.

Bron: De Tribune, 11 september 1915

Bekijk de volledige krant op www.delpher.nl.

overzicht: