1914, Week 13 "Deze Week In de Grote Oorlog"

Ophef onder Katholieken over brief van Duitse Keizer

Naar aanleiding van de berichtgeving in Duitse kranten over de negatieve uitlatingen van de Duitse Keizer over het Katholicisme, ontstond binnen de Katholieke Kerk onrust en weerstand richting de keizer. Het Nederlandse Katholieke dagblad De Tijd berichtte hierover. Hoewel het geloof in de Keizer onder de Duitse Katholieken rotsvast was, werd het hem vooral kwalijk genomen dat hij zijn uitlatingen niet had toegelicht of genuanceerd.

De landgravin van Hessen heeft, na haar bekeering tot het katholicisme, van den Duitschen keizer een telegram ontvangen, waarin haar werd aangekondigd, dat zij, indien zij haar verandering van godsdienst handhaafde, door de gezamenlijke leden van het Huis van Hohenzollern zou worden uitgesloten van alle verkeer met dit Huis.

De Keizer heeft haar daarna nog een brief van verscheiden bladzijden geschreven, met gramsterige uitlatingen over Paus, bisschoppen, priesters en Kerk. De voornaamste zinsnede uit dezen brief is geweest: „Gij gaat dan over tot het bijgeloof, welke uitroeiing ik mij tot levenstaak heb gesteld.”

(…)

Een besliste verklaring, omtrent het feit, hoe de woorden in den brief gebezigd, precies luiden, ware zeer wenschelijk; de lezing zou echter van de bovenstaande niet afwijken.

De houding van de Duitsche Katholieken ten opzichte van den Keizer zal inderdaad door den brief niet beinvloed worden. Verwend zijn zij toch al niet, maar op de allereerste plaats is keizer Wilhelm met monarchale hoofd van Pruisen en het Rijk, en als zoodanig zijn zijn hem onwankelbare trouw en, in den kring van zijn grondwettelijke macht, de staatsburgerlijke gehoorzaamheid verschuldigd, niet slechts als plicht, maar ook van heeler harte. En tweedens zullen zij ook de schitterende gaven van keizer Wilhelm weten te waarderen.

 

Maar wij betreuren daarom ten zeerste - schrijft de Allg. Rundschau - dat juist deze Keizer met zijn groote gaven, niet een enrstige poging heeft aangewend om den Katholicisme den godsdienst van een derde deel der Duitschers en lang niet het minst trouwe deel, te leeren kennen en te waardeeren.

 

Met smart en bitter wee moeten wij aanzien dat juist den vorst, die zoo vaak met schoone woorden de groote beteekenis van het levendig geloof in God, van het christelijk-conservatieve Staatsidee, de noodzakelijkheid der christelijke tucht en zeden geprezen heeft en altijd weer prijst, dat juist die vorst met zulke vooroordeelen tegen het Katholicisme behebt is. Gezien in den ernst der tijden, houden wij dit voor een nationale ramp! 

 

De wierookwolken, waarin somtijds het beeld des Keizers gehuld werd, verbergen voor de Katholieken het groote gevaar, te vergeten dat zij in hun actie uitsluitend op zich zelf zijn aangewezen.

Bron: De Tijd, 30 maart 1914

Bekijk de volledige editie van deze krant op www.delpher.nl

overzicht: