1914, week 1 Terugblik op 1913 en vooruitblik op het komende jaar…

In het Algemeen Handelsblad van zondag 4 januari 1914 blikt redacteur ‘Chr. N.’ terug op het jaar 1913 en vooruit naar het nieuwe jaar… Noch de terugblik, noch de vooruitblik stemmen vrolijk. Enkele passages uit het verslag.

Een mooi jaar is 1913 niet geweest. Geen jaar; dat over een halve of heele eeuw met liederen en zangen zal worden herdacht. Zelfs niet door de bewoners der staten, die in dit jaar de vrijheid hebben herwonnen uit een nog zwaarder juk dan dat van den Franschen keizer. Want van de groote vrijheidswoorden waarmede de strijd werd aanvaard: “Om de broeders, zuchtend onder het juk der Halve Maan, te bevrijden en te brengen onder de bescherming van het Kruis”, weerklonk zelfs geen flauwe nagalm, toen de bevrijders elkaar onderling te lijf gingen, om elkander de pas gewonnen brokken weer te ontnemen.
(…)
Welke voordeelen kan een oorlog voor eenigen Europeeschen staat opleveren? Immers geene. De schitterendste overwinning, door eenige mogendheid behaald, zal nooit in staat zijn de daarvoor gebrachte kosten goed te maken. Wat een volk aan kostbare menschenlevens, aan materieele en ideale goederen zal verliezen, ook in een zegevierenden strijd, zal zoo ontzettend groot zijn, dat meer dan een eeuw de naweeën ervan zich zullen doen gevoelen.
(…)
De natiën, die straks tot de tanden gewapend tegenover elkaar zullen staan, zullen plotseling elkaar te lijf gaan, zonder den wil of den wensch der regeeringen, maar uit misverstand, uit toeval, uit domheid. De strijd, dien allen willen voorkomen en vermijden, zal op een onverwacht oogenblik uitbreken omdat baardelooze jongelingen of onverstandige grijsaards dien uitlokten, zooals zij den strijd uitlokken meteen vreedzame burgerij, die zeker geen aanleiding had om te wenschen onder militair despotisme te worden gesteld.
(…)
Indien dit de leeringen zijn, die het jaar 1913 ons heeft gebracht, dan is het, ondanks het ongelukscijfer, ondanks den bloedigen strijd in den Balkan, ondanks de voortgezette bewapening en krijgstoerusting, een jaar, dat een goede herinnering zal nalaten, omdat het een begin van uitvoering heeft gegeven aan de belofte die sedert meer dan negentien eeuwen aan de menschheid is gedaan: „Vrede op aarde!”

Bron: Algemeen Handelsblad, 4 januari 1914

Bekijk de volledige krant op www.delpher.nl.

overzicht: